Daglegt Hugarstríð Sigga Pönk


laugardagur, október 26, 2002

““-Við erum að reka kynslóð sjúkra, offeitra, hlutlausra neytenda. Jafnvel videóleikirnir sem þau spila innihalda skilaboð til undirmeðvitundarinnar sem brjóta niður siðferði þeirra. Viljalausu barn er auðvelt að stýra með framleiðsludáleiðslu.”

“Sjáðu fötin þeirra til dæmis. Hin nýja kynslóð eru einfaldlega hreyfanlegir berar, auglýsandi þau fjölþjóðafyrirtæki sem stjórna hugum þeirra.”

“-Börn eru vonir framtíðarinnar Sir Miles, Okkar framtíðar.””


Úr The Invisibles no 14 ’98 eftir Grant Morrison.

Það eina sem mér finnst ankannlegt við samsæriskenningar þær sem koma fram í bókmenntaverki Morrison – The Invisibles - er að þær árásir sem vilji og sjálfstæði manneskja sem einstaklinga verða fyrir, eru eignaðar verum úr öðrum heimum. Það finnst mér skrítið því ég sé þessar árásir í gangi dags daglega innleiddar og viðhaldið af fólki sem telst á alla venjulega mælikvarða telst heilbrigt og eðlilegt.

Mælikvarðar á hvað telst eðlilegt er náttúrulega settir saman af þessu sama fólki sem telst eðlilegt (sem telur sig eðlilegt) og því eru mælikvarðarnir háðir þeirra eigin mögulegu brenglun.

Þau skrímsli sem ráðast á huga fólks í “The Invisibles” nærast á sálum þeirra (mitt skáldlega píp um sálir er meint þannig að sálin sé eins og summa þeirra þátta sem gera hverja veru að heildrænni persónu – hefur ekkert að gera með trúarbrögð – því er viljinn hluti af sálinni). En í okkar daglega veruleik eru það engin skrýmsli sem vilja sjúga úr okkur sálina. Jón og Gunna eru í fullri vinnu við það að finna út hvernig er hægt að stela af okkur lífinu og selja það aftur á uppsprengdu verði.

Blaðagreinar birtast um það að börn séu markaðshópur. Í greinunum kemur það fram að mögulega sé þetta athugavert athæfi. Hvergi er minnst á hversu mikil sturlun það er að líta á börn sem neytendur. Einhverjar kellingar eru pirraðar á því að börnum sé seldur óhollur matur – saxað og brennt, rotnandi holdi dauðra dýra – með því að gefa þeim plastleikföng með óþerranum. Til þessarar litlu eyju eru flutt leikföng sem eru meira virði, í peningum, en allir þeir dauðu fiskar sem fluttir eru héðan til verksmiðja erlendis.

Ég hef heyrt fólk flokka sjálft sig sem neytanda; “ég er algjört merkjafrík” heyri ég “eðlilega” einstaklinga láta hafa eftir sér eins og það sé sjálfsagður hlutur. Í stað þess að hafa smekk eða skoðun hefur það “stíl” og fylgir “tísku”. Aftur koma Jón og Gunna inn í dæmið sem heilbrigðir einstaklingar sem hafa atvinnu af því að menga líf okkar allra.

Sjálf negld á kross neytandans vinna þau hörðum höndum að því að finna ný fórnarlömb. Enginn sauður vill vera án hópsins hafi hann fundið sig í hjörðinni upphaflega. Þessvegna er hægt að læra að setja persónulegan metnað í að eitra hugi og líf annara. Gera þau að einstaklingum sem glápast öndverð á í stað þess að taka þátt í einhverju sem skiptir máli og vita afhverju það skiptir mál.

Hjarðarhugsunin sem fylgir neytandatilverunni segir þeim að ýta á þau sem vilja ekki vera með og segja þeim að þau séu leiðinleg, að þau eigi ekkert með að bulla þetta um “Kaupum Ekkert” dag eða vera með samsæriskenningar. Þegar svo þessari hjarðarhugsun er framfylgt gegnum lagasetningar og siðaboð fara að skapast skrímsli meðal manneskja.

skráð klukkan 12:31

föstudagur, október 25, 2002

Ég ólst upp í sveit. Úti á mýri komum við stundum að skepnum sem orðið höfðu afvelta milli þúfna. Skorðuðust fastar og drápust hægt og rólega ef einhver kom ekki að þeim og gat ýtt við þeim. Oftar en hitt komum við að dauðri skepnu. Hrafnar búnir að plokka úr augun og farnir að rekja garnirnar út um rassgatið. Eins dauði annars hræ. Einhverju sinni var komið að kind sem var ekki enn dauð þrátt fyrir að hrafnarnir væru komnir vel af stað. Gripið var til vasahnífs til að hjálpa henni yfir á hinar eilífu beitilendur.

Mávar hef ég lesið að geri þetta líka; byrji á augunum. Ekki bara eru þau mjúk og auðvelt að plokka úr heldur hættir veislan að sjá til þegar þeir koma hoppandi og getur síður slegið til þeirra.

Kapitalistar og pólitíkusar fara aðeins öðruvísi að þessu. Þeir lofa fólki að halda augunum en ráðast í staðinn að huganum til að blinda viðfangsefnin meðan þau eru étin. Þar kem ég aftur að orðanotkun og merkingabrenglun því það er stór þáttur í nálgun pólitíkusa á viðfangsefni sín. T.d. orðið Lýð-ræði er ekki sannleikur í nokkrum skilningi þar sem lýðurinn ræður ekki einusinni hvað er í sjónvarpinu. Hvað þá að lýðurinn hafi einhverja hönd í bagga með áherslupunkta hvað varðar innheimtu eða miðlun skattpeninga, rekstur heilbrigðiskerfisins eða hvaða aðilar koma að nefndastörfum í málum sem skipta jón og gunnu máli.

Við höfum rétt til þess að gefa upp sjálfsákvörðunarrétt okkar í hendur annara einstaklinga og hópa. Það er lýð-ræði. Alveg sama þó að ég sé sammála einhverjum sem er á leið inn á þing um áhersluatriði í einhverju einu máli eða tveimur. Ég get samt aldrei látið sem það sé sjálfsagður hlutur að hann eða hún sjái um þá þætti í samvinnu við einhverja aðila sem ég þekki ekki neitt.

Með “réttri” orðanotkun er útrýmt öllum hugmyndum um að annað kerfi geti átt sér stað. Án þess að horft sé í möguleg gæði þess að breyta kerfinu og skipta því út er hamrað á vanköntum og hryllilegum afleiðingum þess að leyfa fólkinu í landinu að taka þátt. Hvernig gæti líka nokkur ráðherra haft skilning á anarkisma þegar hann eða hún verður að heilaþvo sjálfa/n sig til að passa inn í kerfið.

Auðvitað er fólkið í landinu líka stórhættulegt sjálfu sér þegar kapitalistarnir hafa fengið að leika lausum hala í hugum þess. Sjáið orð eins og “lífs-gæði” koma út úr munninum á manni sem rekur bílasölu. Hann hugsar um “félagslega stöðu” sem eitthvað byggt á hjólum, háð tryggingafyrirtækjum, olíufyrirtækjum (og þar með stuðningsaðila árásar á Írak til að þessir helvítis öfgamenn haldi ekki olíunni frá vestrænum þjóðum?), mengun og bóni á sunnudögum. Lífs-gæði verða ekki til staðar fyrr en einhver er búinn að koma sér í þá aðstöðu að hann getur skipt út bíl annaðhvert ár án þess að tapa nema nokkur hundruð þúsund krónum til að forðast viðgerðakostnað.

Stefnt er að því, og gengur vel, að allur almenningur geri sér ekki grein fyrir eigin verðleikum eða möguleikum til að taka virkan þátt í samfélaginu, nálgast hamingjuna án afskipta utanaðkomandi aðila eða taka þátt eigin tilveru á eigin forsendum.

Atvinna er lífsgæði. Ríki er samfélag. Bíll er nauðsyn. Peningar eru hamingja. Stóri Bróðir elskar þig. Stríð er Friður. Sannleikur er lygi. Svart er hvítt.

P.S. Ég sé um tónleikana "Unglist - neðanjarðarrokk" í Tjarnarbíó í kvöld. Fram koma átta (kannski níu) ungar og gamlar hardcore og metalsveitir. Herlegheitin hefjast klukkan 19.00 og enda kl 24.00 og frítt er inn. Ég verð að dreifa Andspyrnubæklingum þar og selja Forgarðsboli auk þess að skemmta mér.
skráð klukkan 11:33

fimmtudagur, október 24, 2002


"Einusinni sagði ég við Martein að það eina sem ég bæði um væri heiðarleiki. Hann sagði að heiðarleikinn væri einmitt það sem eina sem ekki væri á boðstólum. Þá hló ég að honum
og sagði að hann væri gamall og bitur og búinn að gefast upp á sjálfum sér og lífinu en núna skil ég hvað hann átti við. Núna skil ég hversu barnalegar þær voru þessar hugmyndir
mínar um heiðarleika og einlægni og fullkominn skilning milli manna. Ég hélt að ef fólk nefndi hlutina undanbragðalaust sínum réttu nöfnum þá kæmi einlægnin af sjálfu sér."

Guðrún Eva Mínervudóttir – úr skáldsögunni "Ljúlí, ljúlí"

Fólk kann ekki réttu orðin yfir hlutina. Eða að réttu orðin yfir hlutina eru ekki til. Við látum eins og hundurinn og kötturinn sem eru búnir að vera að misskilja hvern annan gegnum
aldirnar. Eftir fyrstu viðkynni erum við farið að urra og hvæsa, hætt að tala saman nema þegar við förum að ljúga til að halda friðinn. Kötturinn fer að sveifla skottinu ótt og títt eins
og hundurinn gerir vilji hann leika og ég fer að spjalla um veðrið án þess að meina nokkurn skapaðan hlut með því.

Við gefum orðunum merkingu án þess að leggja útaf hversu mikið getur búið bak þeim. Neglum niður hugsunina í orð, reynum þannig að ná tangarhaldi á henni og heftum hana um
leið. Setjum allt í ramma orðanna og takmörkum sjálf okkur um leið. Ekki að undra að við hlaupum í hringi sem breytast auðveldlega í vítahringi. Við getum ekki verið heiðarleg þegar
tjáningarmáti okkar býður ekki uppá það.

Hvernig eigum við að skilja hugtak eins og hreinskilni og heiðarleika þegar allt hefur margþætta merkingu? Þegar óvíst er hversu heiðarlegt sé að vera hreinskilin. Hversu
heiðarlegur er sá sem dælir eigin sársauka yfir aðra af fullkominni hreinskilni? Hann er ekki að lifa með þeim sem hann vill deila vesöld sinni með heldur að lifa á þeim. Þá um leið er
viðkomandi að traðka á hugtakinu "einlægni."

Ef ég í einlægni trúi því að með hreinskilni geti ég gert alla sátta þá er ég langt frá því að vera heiðarlegur. Þá er ég að troða mínum skilningi á einhverju inn á aðra. Hvað er friður milli
manna, þegar ég trúi því að við séum á réttri leið með því að umbera hvort öðru hverja þá sérvisku sem ég læt ekki ógna mér, en omegasjónvarpsgengið sér friðinn í sameinaðri
kristni.

Þegar ég ber ljósritunarvélina mína, og þá dreifingu sem hennar afurðir fá, saman við tíundarrekstur jesúfélaganna upplifi ég mig heiðarlegri þó að báðir aðilar séu kannski jafn
einlægir. Eða báðir jafn hraðfrystir af bulli. Orðin hafa bara allt aðra merkingu fyrir mér og biblíumanninum.

Þegar við náum að gera okkur að vana að skoða orðin í hring, átta okkur á öllum mögulegum sjónarhornum þá erum við kannski á réttri leið. Ég held líka að flestum fari vel að gera
meira af því að þegja og sópa til innan hugans með reglulegu millibili.

Einusinni til tvisvar á dag.
skráð klukkan 08:38

miðvikudagur, október 23, 2002

“Ég er alveg að fara að skilja eitthvað. Eins og þegar maður vaknar með leifarnar af draumnum umhverfis höfuðið og þarf að bíða fram á dag þar til hann rifjast alveg upp. Ég er í þann veginn að skilja eitthvað sem ég hef aldrei skilið áður. En það er ekki hægt að kreista fram skilninginn, ég þarf að bíða eftir honum.”

Guðrún Eva Mínervudóttir, úr skáldsögunni “Ljúlí ljúlí

Ég fæ þessa tilfinningu líka, oft bara þegar ég er úti að hjóla og vindurinn kælir á mér vangann og stéttin rennur undir mér, þá fer hugurinn á flug og fæ þessa tilfinningu að ég sé að nálgast einhvern sannleik. Ekki eins og skilningurinn sé mér hulinn, hann blasir alls staðar við, frekar eins og ég sé að vakna úr móki og sé smám saman að átta mig á hvað gekk á meðan ég dormaði.

Frænka mín ein kom blaðskellandi í heimsókn áðan og sagði mér að hún tryði á guð, svona eins og kraft eða eitthvað sem væri bara allt um kring. Ekki vildi hún meina að hún héldi eitthvað upp á að ganga á vegum krists, bara guð sem kraft. Tilvonandi fermingarpresturinn hennar hafði víst orðið fúl yfir þessari persónulegu skoðun krakkans á almættinu. Ef hún hefði spurt mig hefði ég sagt guð vera tilfinningu.

Þó líklegra að tilfinningin um aukna meðvitund gagnvart eigin tilveru og tengslum þeirrar tilveru við allt sem lifir sé sú sem kölluð er guð, svo gengur fólk um og segist vera trúað og talar um guð vegna skorts á lýsingarorðum hvað varðar andlegar upplifanir. Ekki verður okkur orðvant þegar rætt er um veðrið.

Mig vantar líka orð þegar kemur að því að lýsa þeim stormum sem stundum geisa mér innan brjósts. Nú er stormur ekki neikvætt orð fyrir mér þó stormar sé gjarnir á að skelfa fólk og hafa í för með sér eyðileggingu. Stormar kalla á nýjan vöxt, þeir hreinsa, eins og eldurinn, brennið, brennið, brennið kirkjur sagði skáldið og meinti það. Bakunin (einn upphafsmanna kenninga anarkista) lét hafa eftir sér að eyðileggingarhvötin væri skapandi. Það á við þegar við rífum niður til að byggja upp. Nýtt og betra. Þannig gerði ég. Er svo í ævistarfi við að byggja upp sjálfan mig.

Ég velti því fyrir mér hvort að ég sé að skilja bækurnar betur eða hvort að bækurnar séu að kenna mér að skilja.

-

Í gær hélt ég stutta tölu yfir hóp af norrænum hjúkrunarfræðinemum. Lýsti fyrir þeim hvernig það hafði atvikast að ég fann starfrænan tilgang í því að gerast hjúkrunarfræðingur. Meðal annars kom ég inn á hvernig fólk almennt, a.m.k. ég áttaði sig ekki á mikilvægum persónulegum upplifunum fyrr en löngu seinna, þegar áhrif þeirra væru orðin virk í lífinu.

Mig er farið að gruna kennslu Erlings kennara míns í F.Su. Það hefur tekið mig öll þessi ár að átta mig á því að í hans kennslustundum fengu hugmyndir, jafn óheftar og hægt er að kalla þær, að blómstra. Hann sá möguleikana í hverju og einu okkar. Það var lærdómur að átta sig á eigin möguleikum. Alveg eins og þegar ég furðaði mig á því sem barn að afi skyldi gráta yfir dánarfregnum og jarðarförum í útvarpinu. Alveg eins og við pabbi minn eigum það sameiginlegt að fá einhverja fullnægjutilfinningu út úr því að plægja órofinn svörð. Og gamli maðurinn sem ég er löngu búinn að gleyma hvað hét og bað mig að tylla sér hjá sér, en ég hafði ekki tíma afþví eftir var að gefa svo mörgum hádegismatinn og svo var hann dáinn daginn eftir þegar mig fýsti að vita hvað hann vildi segja mér.

Kannski eru bækurnar að kenna mér, eða bara vindgnauðið í glugganum. Þreytan í deginum sem þó fagnar nýjum degi því í honum bíður nýr skilningur.

P.S. Bækurnar sem ég lofaði ég yrðu til sölu í Hljómalind eru þar ekki einfaldlega afþví að þær seldust upp samdægurs. Bæði á tónleikum og gegnum netið. Læt vita þegar meira verður í boði. Farið annars á www.akuk.com og pantið þar.

skráð klukkan 19:52

þriðjudagur, október 22, 2002

“Annað lögmál varmafræðinnar er ólíkt flestum öðrum lögmálum vísindanna, til dæmis þyngdarlögmáli Newtons, í því að það gildir ekki ávallt, heldur einungis í miklum meirihluta tilvika.”

Úr “Saga Tímans” eftir Stephen Hawking

Hvað ef þyngdarlögmálið klikkaði? Þó ekki væri nema smástund? Fætur okkar hættu að láta sem það væri sjálfsagt að þeir næmu við jörðina, höfin lyftu sér úr djúpum sínum og Cheeriosið tæki flugið yfir morgunmatnum.

Myndi lífið, í þeirri mynd sem við þekkjum það, leggjast af? Eru líkamar allra okkar hér (maðurinn er ekki mælikvarði allra hluta í mínum augum svo ég við hin dýrin líka) háðir pælingu Newton um starfsemi? Myndu hjörtun ekki þola álagið og bresta? Myndi hugur okkar geta tekist á við þessa umbyltingu lífsins ef að líkamir okkar þyldu það? Í dag er hið grandvarasta fólk að tryllast yfir einföldum hlutum eins og tilvist guðs og ástum samkynhneigðra svo það er kannski við því að búast að öll okkar geti lært að taka því sem sjálfsögðum hlut að höfin verði himinflákar og við horfum á sólina í gegnum þau.

Hvernig færi þá með salernisvenjur fólks? Við yrðum að koma okkur upp nýju kerfi; grípa afraksturinn í poka og koma þeim fyrir í safndunkum sem væru kyrfilega festir við jörð, ef að jörðin þá losnar ekki sjálf í sundur sem pláneta þegar þetta lögmál þyngdarinnar afskrifar sjálft sig sem lögmál.

Segjum sem svo að jörðin héldi sér, vaxa þá kartöflurnar og rófurnar upp eða niður?

Almenningssamgöngur yrðu háðar staurum og vögnum sem rynnu eftir strengjum. Lestarteinar gætu funkerað áfram, þessir nýtísku með einu spori.

Ef við gætum, á nokkrum kynslóðum, aðlagast því að búa við þyngdarleysið, ætli hugur okkar hætti að íþyngja sér með græðgi, fordómum og annari vitleysu sem stendur mannkyni fyrir þrifum. Ætli hugsun okkar sé háð þyngdaraflinu? Er viljinn þyngdarháður og þessvegna sem við erum ekki að gera byltingu heldur látum það yfir okkur ganga hvað sem aurapúkunum í yfirvaldsstöðunni hentar að gera?

Getur einhver þá bent mér á hvar er hægt að taka þyngdarlögmálið úr sambandi?

skráð klukkan 11:31

mánudagur, október 21, 2002

“Jamm, það er einmitt það sem enginn var að átta sig á, er það ekki? Stríðinu var aldrei ætlað að ljúka. Hið fullkomna fasistaríki þarfnast stríðsreksturs til að ganga upp. Hefurðu einhverntímann tekið eftir því hvernig heimurinn hefur verið í stöðugri óáran allt frá seinni heimsstyrjöld?”

Úr “The Invisibles” no 16 eftir Grant Morrison

Á Íslandi er ekki farið í stríð. Stærri ríki fara út í svo stórtækan rekstur eins og kringum 1982 þegar Tatcher sagði ríkisstjórn Argentínu stríð á hendur útaf lítilli eyju undan strönd S-Ameríku. Eyjan var helst fræg fyrir sauðfjárræktun. Sovétríkin réðust inn í Afghanistan á sínum tíma og Ríkisstjórn Rússlands er nú í stríði við uppreisnarmenn/sjálfstæðissinna. Bush hefur lýst yfir “war on terror” og haft það “neverending” svona til að vera viss.

Allt til að breiða yfir m.a. versnandi efnahagsástand heima fyrir. Ef einhver hluti almennings bendir á fáránleik misskiptingar auðvaldsins meðan “þjóðin á í stríði” er auðvelt að stimpla viðkomandi hóp sem “föðurlandssvikara” eða bara einhverja sem ekki kunna að forgangsraða. Clinton fór líka í stríð af því hann reið einum ritaranum sínum. Er hægt að hugsa sér fáfengilegri dauðdaga fyrir hinn almenna hermann?

Þetta stendur allt skýrum stöfum í hinni raunverulegu ofsóknarbrjálæðisbók George Orwell “1984”. Þar er ástandi heimsmála síðustu áratuga lýst beint. Bara önnur nöfn.

Á Íslandi er ekki farið í stríð. Heldur er farið í átak. Heilsuátak, átak gegn eiturlyfjum, átak til eflingar löggæslu, átak til einkavæðingar. Átak lætur líta út fyrir að eitthvað sé að taka breytingum í átt að batnandi hag almennings meðan í raun er verið að hagræða kyrrstöðunni.

Einkavæðing er tilfærsla fjármagns frá einum hóp ríkra einstaklinga til annara, gagnvart okkur skiptir það einu hvort að það heitir ríkisstjórn eða hvort það er einkaaðili sem á bankann sem við borgum vexti. Í ríkisstjórn sitja ríkir einstaklingar sem hafa komið kyrrstöðunni þannig fyrir að lýðræðishugsjónin gefur þeim atkvæði í áskrift. Útfrá einkavæðingarhugsjóninni geta þeir svo millifært skattpeninga í formi fyrirtækja til annara ríkra einstaklinga sem eru þrýstihópur á auðmannahópinn sem er ríkisstjórn.

Á meðan sitjum við og horfum á sjónvarp. Nema þau sem eru pólitískt virk, þau ganga í ungliðahreyfingar sem heita “til vinstri” og halda fundi. Dreymir um að komast í framboð og vinna að sínu þingsæti í um tuttugu og fimm ár eða þartil þau eru orðin nógu samdauna “kaup-kaups” hugsunarhættinum til að vera þingfær.

Svo eru líka til róttæklingar. Þau halda fundi líka og skrifa greinar á netið, dreifa bæklingum til annara sem eru fyrirfram sammála innihaldi þeirra, “samt spurning um orðalag í fimmtu línu – við megum nú ekki vera það gróf að ekki sé tekið mark á okkur”. Ekki má móðga neinn, það er fasismi og fasismi er bannaður í ríki fasistanna.

skráð klukkan 01:26

sunnudagur, október 20, 2002

Hvaðan er farmurinn?” Spurði ég lestarstjórann.
“Frá vígstöðvunum, gripirnir hafa verið tíu daga á leiðinni,” hann bandaði með hendinni. Ég stökk upp á brettið á einum vagninum og leit niður. Allir gripirnir voru veikir, nokkrir lágu dauðir, afutr úr einni kúnni hékk dauður, rotnandi kálfur…ekkert nema óhugnanleg augu, hljóðlega ásakandi, full af þjáningu og ég fórnaði höndum. Full járnbrautarlest af ásakandi augum nautpenings.”


Úr skáldsögunni “Lestir undir Smásjá” eftir Bohumil Hrabal

Ég byrjaði snemma að velta því fyrir mér hvort að það væri rétt að borða dýrin. Mér var þá sagt að það væri nauðsynlegt og eðlilegur gangur náttúrunnar að fólk borðaði dýr. Ég sætti mig við það, þetta voru nú orð mömmu og mamma var náttúrulega upphaf og endir allrar speki á þeim aldri sem þessar siðferðilegu spurningar vöknuðu fyrst.

Síðan komst ég að því að þetta var ekki rétt, eða jafn rétt og hvert og eitt okkar vill hafa það, og las mér betur til, komst að því að fólk sem lætur það eiga sig að leggja sér hold dauðra dýra til munns lifir bara góðu lífi. Er bara misskilið endalaust. Ég var talinn þjást af athyglissýki eða vera með einhverja dellu og fjölskylda mín hafði virkilegar áhyggjur af því að ég færi illa út úr kjötlausu fæði næringarlega séð. Það eru einhver ellefu ár síðan. Ég er enn umsetinn spurningum sem verða fáránlegri eftir því sem frá líður.

Spurningarnar eru sprottnar upp úr þeim jarðvegi hversdagslegrar hugsunar að “allt- sem-er-ekki-eins-og-ég-geri-það-vanalega-á-ekki-við”. Sá jarðvegur er ótrúlega frjór. Því er ég spurður hvort að “ég þurfi ekki að borða vítamín með þessu”, “afhverju ég borði “svona” mat”, “hvort ég megi þá borða hitt og þetta”, hvort ég borði þá aldrei neinn almennilegan mat”. Svo er önnur hlið þegar fólk fyrirfram skýtur að mér réttlætingum þessa borða hold dauðra dýra: “Við erum nú kjötætur”, “dýrin eru óæðri”, “hér yrði allt fullt af dýrum ef þau væru ekki drepin”, “ég skil þetta sosum alveg en ég gæti þetta ekki”, eins og ég sé gangandi ásökun. Grýla á hrææturnar sem verða ægilega sárar ef einhver gerir sig sekan um jafn harkalega árás á lífsstíl þeirra og að kalla þau hræætur. Í grundvallaratriðum er það afar sjaldgæft að ég borði matinn minn í vinnunni án þess að fólk þurfi aðeins að benda mér á að ég er skrítinn.

Varla nokkur einstaklingur sem borðar kjöt í dag myndi mannfræðilega flokkast sem veiðimaður, hræætur éta þau hræ sem þau finna, sem er afskaplega virðingarvert hlutverk í vistkerfinu, alveg á sama hátt og neytendur kaupa sér sneið af lærvöðva í milljónamæringabúðinni fyrir fátæka fólkið. Dýr eru ekki veidd til matar heldur eru þau alin sem kjötverur, einungis til slátrunar. Það á hinsvegar hvergi heima í neinu vistkerfi sem ætlað er að vera í jafnvægi.

Ég ólst upp í sveit, á býli sem ræktaði nautgripi til kjöt og mjólkurframleiðslu. Vann í fiski á Stokkseyri einhver ár, tók nokkrar sláturtíðir í SS á Selfossi og vann nokkra mánuði á búi Sigga frænda míns heitins. Tuttugu og sex ára gamall hafði ég aldrei verið í vinnu sem hafði ekki að gera með að misnota og drepa dýr.

Síðasta skipti sem ég borðaði kjöt var ég að drattast á lappir í dæmigerðri sunnudagsþynnku. Bjó enn í foreldrahúsum og var of seinn í sunnudagssteikina til að mamma og pabbi þyrftu ekki að horfa upp á mig skjálfandi.

Læri var í matinn og ég virti það fyrir mér nokkra stund, sá fyrir mér hvernig vöðvinn hafði kreppst og teygst þegar þegar þetta lamb hafði verið lifandi og hlaupið um úti á túni.

Þannig hef ég hugsað alla tíð síðan þegar ég sé kjöt og fisk kallað mat. Þetta er hluti af veru sem var eitt sinn lifandi og fannst gaman að lifa, þannig sakna ég þess ekki neitt.

skráð klukkan 12:29


This page is powered by Blogger. Isn't yours?