Ég held ég hafi verið vaknaður klukkan sjö um morguninn. Veit ekki nákvæmlega hvað það var sem vakti mig en man þó að það sem kom í veg fyrir að ég gæti sofnað aftur var nagandi tilfinningin um að eitthvað væri að. Eitthvað meira en venjulega, eitthvað meira en svo að ég gæti veifað því frá mér sem einhverju sem reddaðist bara eða lagaðist þegar frá liði.
Fimmtudaginn hafði ég tekið út með Sævari vini mínum. Við fórum fyrst á eitthvað kaffihús og sötruðum einn til tvo bjóra áður en við fórum í ríkið og settumst svo að sumbli heima hjá mér. Ég man ekki lengur hvað við gerðum um kvöldið, eitthvað sem engu máli skipti á fylleríi dæmigerðu fyrir það þegar ég fékk mér í glas til þess eins að snappa ekki einhverntímann yfir helgina, þar sem ég sá fram á að neyðast til að nota hana í annað.
Föstudagsmorguninn var ég þunnur í skólanum. Ekkert óvenjulegt við það. Nema sú staðreynd að þarna var fjórða árið mitt sem háskólastúdent að byrja og stelpurnar sem ég þekkti best úr bekknum voru hættar að gera grín að því að ég “væri nú meiri djammarinn”. Viðbrögðin þegar ég mætti þunnur í skólann voru nú orðið eitthvað í líkingu við “siggi minn er ekki allt í lagi?”
Eftir skóla rétti ég mig aðeins af með leifunum af bjórnum frá kvöldinu áður. Síðan fór ég á Sick Of It All tónleikana í bílageymslu Rásar tvö í magnaða tónleikastemningu. Sumarblíðan sem bakaði sveitta tónleikagesti eftirá kallaði á mig í miðbæinn með viðkomu heima til að ná í meira brennivín. Stemning var í bænum, samt var bara eitthvað í gangi sem ég man ekki sérstaklega eftir þar sem þetta var sama ráfið og röflið og síðustu hundrað föstudagsnæturnar í miðbænum. Maddi, vinur minn og rokkfélagi rölti með mér heim þegar líða tók á nóttina og við spjölluðum heillengi yfir tónlist og glasi.
Laugardagsmorguninn vaknaði ég klukkan átta. Beið til klukkan tíu mínútur yfir níu og hringdi þá á heimili dóttur minnar og sagði henni að “pabbi hefði misst af rútunni og kæmist því ekki til hennar í dag”. Hún játti því . Hún var þriggja ára þá. Síðan setti ég plötu á fóninn og blandaði mér í glas.
Dagurinn leið í spjalli og tónlist. Videogláp kannski líka. Þegar leið að kvöldi komu Venni og Gímsi frændur mínir í heimsókn til okkar Hákonar og við fórum almennilega að hita upp fyrir Partý hjá Kára bassaleikara sem átti afmæli. Partýið var fullt af furðulegri hegðun eins og partýin hjá Kára voru vanalega, samt spekt yfir Kára þar sem hann var nú kominn með kærustu. Kærastan var ekki brosandi út að eyrum yfir sumu því furðulega fólki sem Kári þekkti. Kári var nýkominn heim frá Tékklandi eftir nám þar og bauð uppá Absint. Ég skellti því í mig og heimtaði meira. Vaknaði síðan við dyrabjölluna heima einhverntímann seint um nóttina þegar Venni og Sigurgrímur komu og fengu gistingu. Ég hafði ekki náð að komast í bæinn.
Á Sunnudaginn fann ég einhverjar leyfar og snapaði svo peninga af Hákoni og hringdi í landasalann minn. Keypti tvo lítra til öryggis. Horfði á video og drakk landa kók. Fólk kom og fór. Mamma hringdi. Skellti á hana fyrst en svaraði svo í annari tilraun hennar til að tékka á mér og talaði eitthvað um heilsuleysi eftir afmælispartýið hjá Kára. Týpiskt að klína fjögurra daga fylleríi uppá eitt afmælispartý.
Valur, sem líka hafði verið einn af óprenthæfari vinum Kára kvöldið áður kom í heimsókn, þáði í glas og bauð í nefið. Hljómsveitaræfing um kvöldið var eitthvað fyllerísrugl af minni hálfu. Stjarfur af drykkju og ónotatilfinningu yfir þeirri staðreynd að morgundagurinn væri mánudagur uppfullur af kröfunni um þátttöku í daglegum veruleik vakt ég áfram yfir videomynd og sötraði. Einn.
Vaknaði örfáum klukkustundum síðar. Horfði ekki inn í tómleika dagsins heldur tómleika tilverunnar hjá manni sem hringir í þriggja ára dóttur sína og lýgur að henni til að geta farið á fyllerí í friði.
Ég hef ekki farið á fyllerí síðan. Ekki í dag. Sé til á morgun.
Í dag eru nákvæmlega þrjú ár síðan. Og bara helvíti gaman að lifa.
skráð klukkan 10:40
“Við biðum og biðum. Öll saman. Vissi sálfræðingurinn ekki að biðstofur eu einmitt eitt af því sem gerir fólk geggjað? Fólk beið alla ævi. Það beið eftir að lifa lífinu, það beið eftir að deyja. Það beið í röð til þess að kaupa klósettpappír. Það beið í röð eftir peningum. Og ef það átti enga peninga beið það í enn lengri röðum. Menn bíða eftir að sofna og svo bíða menn eftir að vakna. Menn bíða eftir að giftast og svo bíða menn eftir að skilja. Menn bíða eftir rigningu, menn bíða eftir að stytti upp. Þú bíður á biðstofu sálfræðings ásamt hópi af geðsjúklingum og veltir því fyrir þér hvort þú sért einn þeirra.”
Charles Bukowski – úr “Reyfari”
Ég hélt einhverntímann að ég væri vaknaður. Upprisinn og sæi gegnum holt og hæðir og hverja þá lygi sem svæfir fólk. Það var draumur. Nú er ég meira vakandi og sé betur alla þá valmöguleika sem ég hef umfram þá sem hamrað er á og haldið er að okkur. Samt er ég aldrei viss og get aldrei verið. Matrix kenningin, að við séum öll sofandi fóður og dreymi hannaða drauma sem við trúum að sé líf okkar, er kannski alls ekki svo fjarri lagi.
Sumir segjast vera svo vel vakandi og lausir við efnishyggjuna úr hugsun sinni og lífi að þau lifi mestmegnis á andlegum brautum. Spurning hvort að frelsið til að kalla hvað sem maður vill fyrir guð og nota ákveðinn kenningapakka til leiðbeiningar í gegnum upplýsta lífsleið, sé gáfulegri lífsstíll en þeirra sem horfa á sjónvarpið, ala upp börnin sín og mæta í vinnuna þar til þau hætta að anda. Þegar upp er staðið hættum við öll að anda eftir ótrúlega stuttan tíma og nokkrum áratugum seinna man enginn eftir okkur sem manneskjum. Gamlar bækur og myndir geyma eitthvað af verkum okkar en það er engin leið til að varðveita allt það flæði tilfinninga og hugsana sem gerir manneskju að heildrænni veru, þannig að raunveruleg mynd af okkur varðveitist.
Að lifa lífinu þannig að lífsstíllinn geri engum illt er markmið í sjálfu sér. Þarf ekki einusinni að vera markmið. Bara ómeðvitaður lífsstíll. Ef allir gerðu það væri friður í heiminum og næs. Er þá ekki tilvalið að horfa á sjónvarp, ala upp börnin sín og mæta í vinnuna þar til maður hættir að anda? Afhverju eru þá þessir anarkistar að skammast?
Spurning um hvort að sannleikurinn skipti í raun máli eða hvort að nóg sé að trúa. Ef allir tryðu á einn guð og einn sið þá væri líka friður í heiminum. Ein Volk, ein Reich. Ísland fyrir íslendinga (eða þegar í framboð er komið þá heitir það “fara varlega í innflytjendamálum).
En það flæði tilfinninga og hugsana sem manneskjur eru, er bara flóknara en svo. A.m.k. í mínu tilfelli. Og allra annara sem ég umgengst. Mig grunar bara að spurningar eins og möguleg heimfæring Matrix kenningarinnar upp á okkar eigin líf sé eitthvað sem seilist of langt. Matrix efnishyggjunnar og andleysisins heldur okkur of önnum köfnu til að hin raunverulega Matrix sé álitin meira en skondið bókmenntahugtak. Anarkistinn verður rómantískt fífl.
Slagorðið “krefjumst hins ómögulega” er álitið orðfræðilegur útúrsnúningur þegar um er að ræða árás á Matrixið sem okkar daglega líf og þarmeð okkar daglegi sannleikur er fléttað inní. Og hinn daglegi sannleikur er sá að hvert og eitt þeirra sem mótmælir Matrixinu sé óvinur samfélagsins. Einn er hann eða hún einstakt félagslegt frávik, fjöldinn gerir þau að óvinum. Matrixið segir frelsarann vera hvítan, jakkafataklæddan, gagnkynhneigðan, kristinn og stuttklipptan karlmann sem ekki sé rétt að trufla við störf sín.
skráð klukkan 10:50
Falleg augu hennar voru dökk af réttlátri reiði meðan hún sagði mér frá þessu.
Gunnur vinkona mín vinnur í Pennanum í Austurstræti. Hún og samstarfsfólk hennar hafa, að eigin frumkvæði, látið liggja frammi bæklinginn “Skilaboð Frá Karlmönnum Til Karlmanna” sem ég setti saman og er að fjölrita og dreifa til höfuðs karlrembu í samfélaginu. Verslunarstjórinn hafði fjarlægt hann.
Þegar Gunnur innti eftir því hversvegna bæklingurinn hefði verið fjarlægður fékk hún þær skýringar að í honum væri vísað til heimasíðu sem bæri heitið “helvíti” og hugtakið “typpi” kæmi fyrir. Gunnur sagði mér að hún hefði bent á þær augljósu staðreyndir sem æpa á tvískinnunginn við ákvörðunina, að Penninn selur klámblöð þar sem ekki er bara minnst á typpi, heimasíðan helvíti kæmi helvíti kristinna ekkert við og þaraðauki seldi Penninn bækur um djöflafræði ýmsa. Verslunarstjórinn varði sig með því að segja klámið plastað en þetta ekki og því væri bæklingurinn möguleg ógnun við sálarheill unglinga. Hann hafði ekki kynnt sér innihald heimasíðunnar helviti.com. Frekari svör hefur ekki verið boðið uppá.
Mér finnst þetta ótrúlega fyndið. Klámblöðin sýna typpi í öllum stellingum, hálfrisin og fullrisin, á leið inn og útúr píkum og rössum og munnum og typpi að losa sig framan í konur. Bleikt og Blátt fjallar um typpi, DV minnist ábyggilega reglulega á typpi líka.
Helmingur viðskiptavina Pennans er með typpi (alla ævi meira að segja) og sér á sér typpið, snertir það, strýkur það og potar því jafnvel hér og þar dags daglega. Hinn helmingur viðskiptavina Pennans veit alveg að hinir eru með typpi, hvernig typpi líta út og hvernig þau funkera og gerir sér fulla grein fyrir öllum staðreyndum sem snerta typpi sem bæði líkamlegt og félagslegt fyrirbæri. Samt á að fjarlægja bækling sem “minnist á hugtakið typpi”.
Mér finnst gaman til þess að vita að innihald þessa litla bæklings er svo mikil ógnun við hinn litla karlrembuheim téðs verslunarstjóra að hann fjarlægir hann með lélegum afsökunum um að hann sé í raun klám.
Ég pósta hérna textanum úr bæklingnum og bendi öllum sem finnst hann athyglisverður að myndskreytt eintök eru fáanleg hverjum sem vill dreifa í sínu umhverfi. Ekki hugsa sem svo að Siggi og hitt skrýtna hugsjónafólkið geti séð um þetta.
Líf okkar allra snúast um sam-skipti vegna þess að við búum í sam-félagi.
Ef að samskiptin eru brengluð er samfélagið ekki að ganga upp.
Ef að annar helmingur einstaklinganna í samfélaginu gengur út frá því að skaufinn á þeim geri þá merkilegri en hinn helminginn er eitthvað að.
Ef að karlmenn telja sig annaðhvort ekki þurfa að tjá sig um líðan sína eða telja sig ekki færa um það þá er líka eitthvað að.
Ef að annar helmingur einstaklinganna í samfélaginu tekur upp á því að umgangast hinn helminginn eins og þeir eigi skilið að fá að ríða þeim af og til án þess að eitthvað múður þurfi að vera í kringum þá hluti, þá er eitthvað mikið að.
Karlmennska hefur verið talin snúast um að geta sýnt sinn ytri mann án þess að skammast sín; vera líkamlega sterkur og flott vaxinn, vera harður í vinnu, eiga peninga og ”geta skilið” konur.
Það er algjör misskilningur.
Það er mikils vert að lifa sáttur við líkama sinn. Til þess þarf maður að hætta að horfa á aðra til samanburðar og vinna meira í því að þekkja sjálfan sig.
Atvinna og peningar er eitthvað sem gerir lífið þægilegra en skapar engum manni líf.
Það skilur enginn “konur.” Það er hægt að skilja aðrar manneskjur en til þess verður maður fyrst að skilja sjálfan sig sem manneskju. Hugtakið “konur” nær yfir ótrúlega margar manneskjur sem hver og ein er flókið samspil tilfinninga og viðbragða. Að halda því fram að maður “skilji konur” er heimska og afneitun á einstaklingseðli helmings mannkyns.
Karlmannslimur er ekki ætlaður til tjáningar heldur heilinn. Ef þú heldur að karlmennska þín standi og falli með typpinu á þér ertu búinn að láta ljúga þig fullan. Þú ert miklu meiri manneskja en svo að manngildi þitt mælist í einum skaufa.
Karlmennska snýst um að finna og rækta í sér feministann.
Með því að finna og rækta í sér feministann er karlmaðurinn að viðurkenna að hann sé heil manneskja, með því er hann að kasta af sér oki karlrembunnar sem okkur er ætlað að taka sem sjálfsögðum hlut.
Þannig er hann að lýsa sig reiðubúinn til að umgangast aðrar manneskjur með virðingu og þannig að við upplifum okkur öll sem jafningja.
Þannig getur þetta samfélag farið að ganga betur.
skráð klukkan 14:49
Við vorum ákveðin í því að fara í bíó þetta kvöld. Ekki var nein ákveðin mynd í huga okkar og mögulega einhver hluti bíóáhugans sprottinn af væntanlegum félagsskap. Yfirlit yfir bíósíður dagblaðanna gerði okkur það ljóst að 85% þess sem í boði var, var rusl, tilkomið af ákveðni SAM-bíóanna í því að gera landann endanlega smekklausan hvað varðar kvikmyndalistina. Við tókum sénsinn á mynd sem hvorugt okkar vissi neitt um.
Að komast á einhverja mynd þannig; án þess að hafa nokkra hugmynd um hvað hún snerist, er sjaldgæft og erfitt í afþreyingarmarkaðnum sem potar sér utanum einkalíf okkar en við höfðum einhvernveginn náð að verjast.
Kvikmyndin reyndist vera ein af hörðustu stríðsádeilukvikmyndum sem ég hef upplifað. Fylgst var með stríðinu í fyrrum Júgóslavíu frá sjónarhóli fréttaljósmyndara sem reyna að komast sem næst óhugnaðinum og tekst það. Þetta er ekki ein af þeim kvikmyndum sem gera hetjur úr stríðsmönnum (þá hefði hún örugglega verið sýnd í SAM bíói).
Senurnar sitja sem fastast í huga mér.
Hugsanirnar sem þessi kvikmynd kveikti flögra enn um huga minn:
George Bush er sturlaður. Það skiptir engu máli hvort að börn eru myrt af pólitískt löggiltum sprengjum framleiddum af General Motors fyrir bandaríska herinn í umboði þess þorra þingmanna sem eiga hagsmuna að gæta í vopnaframeiðslu, eða hvort að bannfærður öfgamaður kastar í þau naglasprengju. Þau eru jafn dáin, jafn mikið hætt að anda og þeirra nánustu finna jafn mikinn sársauka skera sig í sundur og taka frá sér lífsviljann.
Fréttamyndir af sundurskotnum manneskjum og örvingluðum foreldrum eiga ekkert að sveipast óraunveruleikablæ um leið og þær ber fyrir augu okkar. Þetta er alltsaman manneskjur eins og við og þau eru að bregðast við á nákvæmlega sama hátt og við myndum gera ef að þeirra aðstæður væru okkar.
Hver sá einstaklingur sem annaðhvort hugsar eða fullyrðir að Bush og hans kónar hafi nú alveg rétt til þess að verja sitt land með sprengjuregni, hefur rangt fyrir sér. Honum eða henni hefur tekist að mynda um sig þann sama firringarvef og stríðsæsingamenn pakka sér inní. (Ég vona það þeirra vegna að stríðsæsingafólk hafi svona vef til að pakka sér inní, ef þau þurfa þess ekki þá eru þau sjúkari en svo að þeim sé fært að ganga um meðal manna). Sprengjur drepa fólk. Það er alveg jafn sárt þó að forsetinn þeirra sé illmenni eða þau eigi bara heima í Afríku og þessvegna komi það okkur ekki við.
Mér varð líka hugsað til þess að ef ég fer einhverntímann að vinna á átakasvæðum sem hjúkrunarfræðingur þá mun ég eiga mjög erfitt með að aðlagast íslensku samfélagi neysluhyggjunnar, fordómanna og skammsýninnar aftur.
skráð klukkan 21:26
Ég var að ljúka við að lesa bókina “American Gods” eftir Neil Gaiman. Heillandi pælingar þar sem hann fléttar lífi eins manns inn tilveru þeirra guða sem innflytjendur til Norður Ameríku hafa flutt með sér til álfunnar gegnum tíðina. Guðirnir strita við að halda í tilvist sína í síbreytilegum heimi þar sem þau þrífast á því að einhver dýrki þau og hafi trú á þeim. Þau lifa innanum mannfólkið í manngervum og vonast til betri tíma en hvert og eitt þeirra er hrætt og kvíðir þeirri framtíð þegar síðustu átrúendur þeirra og fylgjendur geispi golunni og afkomendur þeirra taki upp nýja guði.
Nýju guðirnir vilja ryðja þeim gömlu úr vegi. Sjónvarpsguðirnir tala með mjúkum átakalausum röddum og eru í manngervi sínu óaðfinnanlega klædd og með fullkomna hárgreiðslu. Bílaguðirnir miklir um sig með blóðugar tennur eins og bílagrill eftir að hafa keyrt niður gangandi vegfaranda. Raftækniguðirnar furðulega krakkalegir og óútreiknanlegir.
Óðinn Alfaðir er ein aðalpersóna sögunnar og reynir gegnum alla söguna að koma á stríði til að geta þrifist áfram á dauða og blóði eins og hann hefur alltaf gert.
Ég var að segja vinkonu minni Marielle frá þessari bók (augu hennar bera sama bláma og heiður himinn fyrstu vordaga og bros hennar dansar í djúpi þeirra) og fór að pæla útfrá því að auðvitað eru sjónvarpsguðirnir háðir sama ritúali og t.d. hinn kristni guð. Að fara inn í kirkju, krjúpa og biðja til guðs er í grundvallaratriðum það sama og að ganga til stofu, kveikja á sjónvarpinu og tileinka sjónvarpinu huga sinn í þögulli hugleiðslu.
Sama er með alla þá bílaeigendur (karlmenn) sem samræma eigin sjálfsmynd bílnum sínum og eyða stórum hluta sumra daga vikunnar (messudaga) í að bóna bílinn, tala um hann og hugsa um hvernig gæði þeirra gagnvart bílnum geti bætt gæðum við þeirra eigið líf.
Guðsdýrkendur almennt líta á samband sitt við guð sem eitthvað sem gefur þeim hjálp í tilverunni. Hugsunin nær ekki svo langt að hugsa að guðinn þrífist á leit þeirra eftir honum/henni/því. Það er guðlast. Guðlast er reglugerð sem skaparar og viðhaldsmenn guðsins hafa komið á til að varna spurninga um eðli sambands einstaklingsins við guð sinn.
Guðirnir nærast á okkur, persónulegu sjálfstæði okkar og lífsgleði. Þau eru fullfær um að sjúga úr okkur allan kraft. Finndu guð þinn og gerðu honum grein fyrir því að þú krjúpir ekki fyrir neinum. Þið getið fengið ykkur sæti saman og spjallað en enginn guð skal vera þér æðri. Þú getur boðið guði þínum að vera þátttakandi í lífi þínu á jafnræðisgrundvelli en krefjist hann meira getur hann/hún farið á ysta horn heimsenda og leyst sig upp í þann einskisneinsleika sem sköpun hans/hennar átti sér stað í.
skráð klukkan 11:00