Ég leit upp frá skjánum, út um gluggann og sá að það var aftur byrjað að rigna. Mjög meðvitað stöðvaði ég mig í því í að bölva regninu. Það er æfing sem ég er að gera. Hluti af því að ég segi oft við fólk “það er blessuð blíðan” sama hversu mikið rignir er önnur æfing. Ég veit að rigningin er eitt af þeim fyrirbærum sem heldur loftinu hreinu og loftið er eitt af því sem er mér nauðsynlegt til að lifa af.
Fyrsti andardrátturinn úti undir hreinu lofti getur verið eitt af því sem ég læt ákveða fyrir mig hvernig dagurinn verði hjá mér. Mér finnst óþægilegt þegar frostið bítur mig efst í öndunarveginn eða þegar hvass vindur slær mig í andlitið. Samt er það ekki að angra mig því að frostið og vindurinn eru náttúruleg fyrirbæri og við erum skyld, því að uppruni minn er sá sami og frostsins og vindsins.
Hinsvegar má sjá snerkjur í andliti mínu þegar ég kem út í fallegan dag snemma að morgni og þungur fnykur af úblæstri bíla fyllir vit mín. Hið ónáttúrulega hrellir mig og alveg örugglega hvert og eitt okkar. Sum okkar eru bara það ákveðin í að tæknileg meðvitund hins daglega lífs sé svo sjálfsögð að ekki megi hugsa öðruvísi.
Til er fólk, eða réttara sagt, til er hugsunarháttur sem er búinn að hertaka manneskjur, setja þær í gíslingu, og sá hugsunarháttur gengur út á að hvaðeina sem til er í alheiminum sé hægt að setja undir eignarhugtakið og svo sé hægt að selja það öðrum til að sá sem hagnast geti haft það betra en aðrir.
Náttúrufyrirbæri eins og jarðhiti og árvatn sem tilheyra landinu sem við búum í og ætti því að vera til afnota fyrir okkur sem búum í landinu, (svo fremi að við umgöngumst landið af virðingu) er það ekki. Við notum hita og rafmagn dags daglega en í raun erum við ekki að njóta afurðanna því að einhverjir aðrir aðilar nýta sér bæði aflið sem um er að ræða og þörf okkar fyrir það afl.
Þessum gróðahugsunarhætti fylgir líka einhver skömm því að reynt er að breiða yfir hann með aðallega tveimur aðferðum; annarsvegar að veita ekki upplýsingar um hvert peningar okkar fara í raun, og hinsvegar með því að láta eins og það líta út eins og þetta sé sjálfsagður hlutur. Það hefur verið kallað að snúa vörn í sókn og fólk veit ekki alltaf hvernig á að bregðast við því.
Þetta má líka orða þannig að það verið sé að ríða okkur í rassgat.
skráð klukkan 10:19
Ein vinkona mín er í vandræðum með sjálfa sig. Hún er ástfangin af manni sem staðsettur er í öðru landi og hann segist ekki geta staðið í ástarsambandi milli landa. Svo í sárabætur er hún að hitta annan mann sem henni finnst hún eiga samleið með að einhverju leyti en samt er hún ekki viss um að hún vilji nokkuð að eitthvað alvarlegt verði úr því stefnumótadæmi. Alltaf þegar eitthvað minnir hana á þennan sem býr í útlöndum verður hún miður sín. Hún heldur í vonina að eitthvað verði úr því en er samt ekki tilbúin til að elta hann yfir atlantshafið (hún hefur persónuleg plön) og heldur í hinn, því að (sem konu) segir hún sig vanta hana þá athygli sem hann veitir henni.
Ég er að reyna að segja henni að hætta þessu veseni og fara að elska sjálfa sig.
Ég held að hún sé alltof rétt, alhæfingin sem ég vitnaði í um daginn, og sagði fólk vera að leita að uppfyllingu fyrir sitt eigið glataða sjálf með því að verða ástfangið. Ekki að þessi vinkona mín sé nokkuð annað en afskaplega heil manneskja, en samt.
Ég þekki það alveg af eigin raun að líða sálarkvalir útaf ástarveseni. Kannski þessvegna sem ég þykist geta gerst svo kaldur að segja henni að gleyma þessum gaurum sem hún lætur endalaust rugla í hjartanu sínu og fara að gera bara eitthvað sem henni finnst skemmtilegt sjálfri. Sem lífsglöð ung kona (sem á sinn eigin gerviefnisprívatelskhuga - því deildi hún með mér um daginn) ætti hún að geta sagt þessum dúddum að gleyma þessu og farið að taka til í hjartanu sínu. Og um leið hætta að líta neikvætt á sjálfa sig, því hún gerir það. Hún grætur stundum og segir mér hvað hún sé rugluð og ruglið í sjálfri sér telur hún koma til af ástaróreiðunni.
Mér dettur í hug að hún sé að sinna einhverjum félagslegum skyldum með því að geta ekki verið án þess að deita einhvern strump sem hún er ekki viss um hvort hún hefur áhuga á. Ég veit alveg að kynhvötin er ekki neitt sem hollt er að bæla niður en hún er að sofa hjá hvorugum svo að þau rök skipta ekki máli. En kannski finnst henni ekki passa annað en að vera að skoða sig um á aktívan hátt, allar hinar ungu konurnar gera það!
Þetta er bara svona pæling. Mögulega kviknuð af því að ég er ekki heldur að sofa hjá neinni. Einn vinur minn skaut því á mig að ef ég skrifaði eitthvað um ást eða kynlíf virtist það einkennast af illa duldum kvörtunum yfir því að ég væri ekki að fá neitt að ríða.
Ég gat ekki svarað því öðruvísi en með því að hlægja, frekar ósannfærandi hlátri.
skráð klukkan 18:41
Félagfræðikennari einn sagði mér (og fleirum) að hið eilífa vandamál með samskipti hunda og katta væri byggt á misskilningi. Þegar hundur er í ljómandi skapi og vill leika sér eða sýna vinskap dillar hann rófunni. Hinsvegar þegar köttur er í manndrápsskapi sveiflar hann skottinu. Þarafleiðandi, þegur hundur hleypur að ketti og vill heilsa honum og vera vingjarnlegur sveiflar hann rófunni. Kötturinn umhverfist í jólatré, skýtur upp kryppu, hvæsir og skyrpir því hann heldur hundinn morðóðan andskota.
Þetta er kannski einhverjar alhæfingar en mér finnst þetta skemmtileg skýring og ekki allsendis ólíkleg.
Það sem er skondnast við þessa kenningu að í upplýstu nútímasamfélagi eru til hópar fólks sem vilja heimfæra þessa hegðun upp á mannfólkið.
Víst eru til bæði fyndnar og sorglegar sögur af túristum og skiptinemum sem lenda í ótrúlegustu aðstæðum vegna misskilnings, byggðum á mismunandi aðstæðum innan menningarheima. Þær sögur enda yfirleitt á að allir slappa af og málin komast á hreint, stundum með aðstoð utanaðkomandi einstaklinga. Þessa hunda- og kattakenningu er hinsvegar reynt að heimfæra upp á það þegar fólk flyst til Íslands til að setjast hér að.
“Ólíkir menningarheimar geta bara ekki búið saman” er fullyrt og það á að vera sannað útfrá einhverjum misheppnuðum félagslegum tilraunum í Danmörku og Svíþjóð. Þær blaðagreinar sem ég hef lesið um þessar tilraunir segja þær hafa byggst á að ríkið potaði fólki í gettó menngarhópa og héldi því uppi fjárhagslega í stað þess að vinna í því að einstaklingarnir innlimuðust í samfélagið. Það er svo sem ekki nýtt af nálinni að ríkisstofnanir geri ráð fyrir því að fólk sé fífl og því þurfi að stýra því í allar áttir. Verra er þegar einhverjir hópar meðal almennings taka upp á því að trúa því, snúa enn frekar útúrþví og vinna í því að koma út öfgakenndri útgáfu af ríkisruglinu á meðal almennings.
Ég skil þeirra afstöðu, að því leyti að, það er miklu einfaldara að taka afstöðu gegn heldur en að vera jákvæður og taka þátt í uppbyggingu. Krepptur hnefi þarf ekki að taka í höndina á neinum. En það að taka bara einföldu afstöðuna og ljúga því að sjálfum sér og sem flestum að hún sé sú eina rétta er þá ekkert annað en ræfildómur.
Þeir íslenskir fordómaprédikarar sem krefjast stöðu sem fórnarlömb afþví að afstaða þeirra sé svo óvinsæl geta hoppað upp í rassgatið á sér mín vegna. Þeirra afstaða er meiri aumingjaskapur en þeirra sem kjósa að horfa á sjónvarpið og ekki hugsa um eitt eða neitt.
skráð klukkan 09:29
Haldið þér, sagði Birtíngur, að mennirnir hafi ævinlega drepið hver annan eins og þeir gera nú á dögum? Hafa þeir altaf verið lygarar, svikarar, meinsærismenn, vanþakklátir, ræníngjar, ræflar, ístöðuleysingjar, raggeitur, öfundsjúkir, átvögl, fylliraftar, ágjarnir, metorðagjarnir, blóðþyrstir, rógberar, saurlífisseggir, ofstækisfullir, hræsnarar og heimskingjar?
Haldið þér, sagði Marteinn, að fálkar hafi altaf étið dúfur svofremi þeir náðu í þær?
Áreiðanlega, sagði Birtíngur.
Nújæja, sagði Marteinn, ef fálkar hafa altaf haft sömu lyndiseinkunn, hversvegna ætlist þér þá til að mennirnir breyti sinni?
Það er nú alt annað mál, sagði Birtíngur, því fríviljinn…
Mitt í þessum hugleiðingum voru þeir komnir til Bordóar.
Úr “Birtíngur” eftir Voltaire
Birtíngur var víða brennd hátíðlega og fordæmd af kirkjulegum sem veraldlegum yfirvöldum þegar hún kom út á sínum tíma, um 1759. Villimennsku yfirvalda þeirra tíma voru víst fá takmörk sett myndu einhverjir segja í dag og hrista hausinn. Í dag er allt í lagi og ekki bara allt í lagi heldur í allra besta lagi því þeir sem halda öðru fram eru hálfvitar eins og Altúnga lærimeistari Birtíngs kennir honum í æsku.
Opinberar bókabrennur hafa víðast hvar verið lagðar af og siðaðri aðferðir við að útrýma ósiðlegum bókmenntum teknar upp. Aðferðin er einföld; kaffæra þær bókmenntir sem eitthvað hafa að segja, í rusli. Ef t.d. hamrað er nógu mikið á orðinu bylting og það tengt við eitthvað allt annað en hin upphaflega merking orðsins er, þá glatast sú merking og þá er allt í lagi að uppreisnarseggirnir skrifi merkilegar greinar um nauðsyn byltingar því það tekur enginn mark á þeim. Fólk heldur þá vera að selja eitthvað sniðugt, því allt er jú til sölu, en þegar í ljós kemur að byltingin þýðir ekki einhverja nýja vörutegund á tilboði heldur persónulegt átak er áhuginn dottinn uppfyrir.
Persónulegt átak telst það í dag þegar einstaklingar berjast við velmegunarsjúkdóma en þeir sjúkdómar eiga einmitt að sýna fram á að allt sé í allra besta lagi því að allt er jú til sölu. Líka gott holdafar og fallegt útlit. Allt er í allrabestalagi. Þessvegna er alger óþarfi og hið mesta mannmein að vera að beita hugsun sinni og orku lengra en þarf til að búa sig undir fallegan dauða.
Myndir af ljótum dauða barna af völdum valdagírugra andskota hafa ekkert að segja móts við hæfileika þeirra Arnold Schwarseneggars og Steven Segals við að slátra fólki. Spyrjið hvert barn og ekkert þeirra mun geta sagt til um muninn á hegðun ísraelskra hermanna eða þeim limafögru kumpánum. Raunveruleikinn er kaffærður í drasli. Ofbeldi fjölskylduskemmtunarinnar er deyfiefni gagnvart ofbeldi hins stórkostlega heimsfriðar því allt er í allrabesta lagi.
Nema maður sé hálfviti.
skráð klukkan 20:04
Hin dulda geðveiki hversdagslífsins ásækir mig. Því lengur sem ég horfi á tilgangsleysi þess því grimmdarlegri verða steinandlit brúðumeistaranna. Ég bölva þeim með bros á vör. Ég mun ekki láta temjast, ég mun ekki hlýða og hafa í frammi rétta hegðun né mun ég láta þá sjá mig gráta. Framtíðin er okkar og framtíðin er núna. Sagan er skrifuð meðan við drögum andann. Innra með mér ber ég nægan kærleik fyrir allan heiminn en á það til að gleyma sjálfum mér. Ást til handa þér verður ætíð næg.
Af póstkorti til vinkonu í öðru landi.
Gluggi ég í sögubækur er þar sagt frá hreyfingum og hræringum í samfélagi manna. Hvernig heilu þjóðflokkarnir tóku sig upp og fluttu milli landa og samlöguðust nýjum siðum og fluttu með sér nýjan sið. Þar segir frá því hvernig kóngar fóru í stríð og létu slátra hverjum þeim sem ekki vildi láta slátra sér í sínu nafni, guðs eða föðurlands. Það er það sama upp á teningnum hvort sem að sagt er frá smákóngum eða herstjórum stórvelda. Þeir eru allir pissandi geðveikir af valdagræðgi. George Bush, Chirac og hver annar allt niður í karlrembusvín sem ráðskast með konu og börn innan veggja heimilisins. Allir stýrast þeir af þörf fyrir að útbreiða eigin misheppnaða sjálfsmynd og því sækja þeir í völd. Sjúkir menn allir saman.
Raunverulegar sögulegar breytingar eiga sér stað fyrir tilverknað almennings. Hver og einn þeirra einstaklinga sem hampað er í sögubókum sem leiðtogar til góðs eða ills hefði aldrei náð lengra en hver önnur blók nema ef svo og svo margt fólk hefði trúað því að einhver félagslegur bati myndi eiga sér stað ef þau fylgdu þessum og hinum að málum. Þarna eru nokkrir stórmerkilegir blindingsleikir í gangi.
Fyrsta að hvert og eitt okkar þurfi að hafa leiðtoga til að stýra gangi mála meðan við hin röðum okkur í hópa og tökum undir hjá þeim sem æpir hæst og lofar mestu. Annað að það má ekki láta neinum einum eða fáum í té vald það sem tilheyrir hverju og einu okkar. Uppgjöf eigin stjórnunarvalds í hendur annara er í raun brjálæði þar sem vald er stórspillandi og virðist alltaf leiða út í að sá sem valdið hefur reynir allt hvað hann/hún getur til að útbreiða það á kostnað einstaklinganna í umhverfi sínu.
Félagslegur bati í okkar eigin félaglega umhverfi mun heldur aldrei virkilega eiga sér stað fyrir tilverknað annara. Við erum sjálf okkar félagskerfi því verðum við sjálf að breyta því sem þarf að breyta. Einnig þetta með hver og einn tilvonandi leiðtoganna hefði verið áfram eins og “hver önnur blók” ef ekki kæmi til stuðningur annara.
Við erum öll “bara blækur”, samkvæmt orðaleikfimi valdatrúboða er búið að setja á það neikvæðan stimpil. Réttara er að við erum öll venjulegt fólk, jafn rétthá gagnvart hvort öðru. Þessvegna erum það við öll sem skrifum mannkynssöguna. Við erum að því alla daga, svo lengi sem við drögum andann, og jafnvel lengur.
skráð klukkan 10:53
Rómantísk ást er sú firra að náið samband við aðra persónu muni verka sem móteitur gegn persónulegum veikleikum. Ótti og leti ýta undir að óhamingjusamt fólk geri aðra ábyrga fyrir eigin tilfinningalegum velfarnaði. Elskendur grípa til örþrifaráða þegar þeim finnst sér ógnað af þeim sem þau trúa að hamingja þeirra byggist á. Morð á mökum er engin brjálæðisfrávik. Það er rökrétt útkoma úr “ástarsambandi”.
Claudia – úr greinasafninu “I, Claudia”
Að þekkja sjálfan sig er mikil vinna. Það er ekkert sem maður vippar af fyrir hádegi einhverntímann í vikunni heldur æviverkefni.
Ég heyrði á tal tveggja ungra manna þar sem annar lýsti persónulegum bata sínum eitthvað á þessa leið; “ég er búinn að borga niður allar skuldir eftir síðustu dópsyrpu og kaupa mér bíl og sjónvarp, það er hinsvegar bara spurning um tíma hvenær Gísli fer í skuldafangelsi.”
Hann sagði ekki eitthvað á þessa leið; ”ég skil núna betur hvað það er í huga mínum sem gerir það að verkum að ég er jafn mikill fíkill og raun ber vitni, ég veit að ég þarf að vinna í því að þekkja sjálfan mig, kosti og galla og miða að því að ná persónulegum bata. Þá get ég hætt að bera mig saman við aðra og hætt að reyna að búa mér til líf byggt á efnislegum hlutum.”
Ég heyrði á samtal þeirra í sundi, greinilegt var að báðir lögðu mikla vinnu í að rækta líkama sinn og baða hann gerviljósum, hvorugur brosti nokkurntímann þann tíma sem ég sá til þeirra.
Það er ekkert annað að treysta á en sjálfan sig. Gott og nauðsynlegt er að eiga vini, elskendur og aðra ástvini en með þeim fyrirvara að fólk breytist og þroskast stundum frá hvort öðru. Fólk flyst líka búferlum og fólk deyr, sama hversu maður elskar það mikið þá getum við öll lent í slysum, veikst og náttúrulega eldast foreldrar okkar. Og við eldumst líka sjálf sem foreldrar.
Ég er ekki með þessu að lýsa yfir vantrausti milli manneskja sem einhverri gullinni reglu, heldur segja að maður má ekki hengja sjálfsmyndina á annað fólk eða hluti. Ég er að segja að sá eða sú sem ekki þekkir sjálfa/n veit ekki hvað hann eða hún er að gefa í sín ástarsambönd eða vinasambönd.
Hvernig get ég gefið það sem ég á ekki því ef ég þekki ekki sjálfan mig þá á ég ekki sjálfan mig.
skráð klukkan 12:22
Sú var tíðin að fangelsi voru nefnd betrunarhús. Það er löngu dottið uppfyrir. Sem betur fer. Enginn verður neinum betrungur af því að eyða hluta af ævi sinni í fangelsi.
Hvort sem að viðkomandi braut gegn fíkniefnalöggjöfinni, sveik undan skatti eða misnotaði börn kynferðislega.
Mér finnst sú alda kröfugerðar, um harðari refsingar gegn kynferðisafbrotamönnum sem nú er í gangi, óhugnanleg. Ef ég set mig í spor þeirra sem bera dóma kynferðisafbrotamanna saman við fjárglæframanna er ég sammála því að ömurlegt óréttlæti sé í gangi. Mér finnst þetta misræmi einmitt vera dæmi um óhugnað forgangsröðunar í kapitalisku samfélagi. Peningataka er stórglæpur. Eyðilegging lífs er smotterí. Þar speglar kapitalisminn sig í löggjafanum. Eitt tannhjól í vélinni stóru sem er að mjatla á lífi okkar.
Hinsvegar finnst mér kröfugerðin snúast um hefndarþorsta. Í vanmætti sínum ákalla þau ríkið um að hefna fyrir sig en ríkið skilur ekki manneskjur. Ríkið skilur bara vald og peninga og metur manneskjur ekki útfrá þeim sjálfum heldur því hvað stendur á bakvið þær í valdformi.
Fangelsisdómur, hvort sem hann er eitt ár eða sjö, kemur hvorki til með að bæta líf barna sem verða fyrir misnotkun né hugarástand þess sem áreitt hefur þau. Sumir segja að málið sé bara að fá kvikindin úr umferð, en er það bara málið? Aðrir heimta geldingar en þó að kynhvötin sé fjarlægð þá er hugurinn enn sjúkur og löngunin til staðar. Mig langar ekki að vita út í hverskyns hegðun hún getur leitt þegar kynhvötin er ekki lengur útrás.
Hefnd kemur ekki til með að bæta samfélagið og samfélagið er alltaf summa allra þeirra sem það samanstendur af, getum við þá ekki reynt að bæta ástand þeirra sem sýkja samfélagið? Nú erum með stofnanir fyrir geðsjúkt afbrotafólk þar sem þau fá sálfræðiaðstoð, er ekki hægt að koma á aðstoðarkerfi fyrir menn sem ekki skilja muninn á hegðun barna og kynlífshegðun? Læra þessir sjúku menn eitthvað um siðferðilega rétta hegðun afþví að vera einangraðir eða notaðir sem boxpúðar af samföngum?
Þetta er örugglega óvinsælt sjónarhorn á þennan málaflokk en mér finnst að taka verði málið lengra en nemur persónulegum viðbjóði á glæpnum.
skráð klukkan 00:50