Daglegt Hugarstríð Sigga Pönk
föstudagur, desember 14, 2001
"Ég heyrði af araba sem leigir herbergi við Miklubrautina og þeir eru víst tíu þar saman."
"Hva meinaru, tíu?"
"Þeir eru tíu saman í herberginu."
"Gvuð minn almáttugur."
"Jáhh, svona er þetta hjá þessu."
Svo voru sagðar fleiri tröllasögur af aðfluttu fólki sem etur uppúr ruslatunnum og hegðar sér ekki eins og normal Íslendingar en vel að merkja þá eru tröllasögur sögur sem eru svo ýktar að einungis tröll ættu að vera nógu heimsk til að leggja einhvern trúnað á þær. Ég er í kaffipásu í vinnunni. Ég veit ekki hvað er búið að spyrja mig oft hvort að ég hafi ekki haft nokkur stykki kvenmann með mér frá Thailandi. "Meiri djöfulsins kvenfyrirlitningin á þessu skitna landi" varð mér að orði um daginn, ég var eitthvað þreyttur og einn læknirinn, kona, spurði mig út í minn meinta innflutning á Thailenskum konum. Hún fór eitthvað hjá sér og mátti það alveg.
Eitt einkenni fólks sem gengur með fordóma gagnvart einhverjum hópi er að hlutgera hópinn. "Þetta" í stað þess að tala um þá, þær eða þau. Það er miklu einfaldara að negla tiltekna hópa fólks sem hluti til þess að þurfa ekki að horfast í augu við þá staðreynd að verið er að tala um manneskjur. Manneskjur vita alveg innra með sér að þær eiga ekkert með að vera að dæma aðrar manneskjur útfrá tröllasögum. Þessvegna kemur hlutgervingin til.
Það getur verið alveg fjallfyndið að hlusta á húsmæðurnar sem ég vinn með, skapa sér fordóma útúr sparnaðarleiðum útlendinga sem eru að draga fram lífið í dýrasta landi Evrópu. Þar sem útlendingar eru yfirleitt ráðnir í láglaunastörf hérlendis hafa þau ekki alltaf jafn mikið milli handanna og hinn dæmigerði íslenski einbýlishússeigandi. Þarafleiðir að einhverjir þeirra búa þrengra en ráðsettir mannfælnir Íslendingar treysta sér til. Það er líka alltaf verið að hamra á því við mig að Asíufólk sé sáttara við að hafa minna milli handanna. Mér finnst málið ekkert vera að fólk sé sáttara heldur að fólk sé meðvitað um það að það þarf ekki tvo bíla, einbýlishús og heimabíó til að lifa góðu lífi. Skuldastaða heimilanna væri örugglega skárri ef að ekki væri fársjúk efnishyggja Íslendinga.
Þannig tekst t.d. mér að draga fram lífið en ég er líka hluti af "þessu" sem er í "þessari gargtónlist" og hlýt að vera í eiturlyfjum.
skráð klukkan 03:12
fimmtudagur, desember 13, 2001
Sem barn velti ég því fyrir mér hvernig í ósköpunum fólk færi eiginlega að því að verða ástfangið og eignast lífsförunaut. Það var svo mikið af fólki í heiminum fannst mér að ég hélt það hlyti að vera nær ómögulegt að finna rétta aðilann til að elska. Pælingar mínar hvað þetta varðar hafa reyndar breyst þó nokkuð. Líklega tengt því að ég hef sjálfur rambað á ástina upp um lönd og dali.
Samt finnst mér ennþá ótrúlega magnaður máttur tilviljunarinnar í tilveru okkar allra. Mér finnst magnað hvernig hegðun eins getur haft ýmsar afleiðingar fyrir annan. Á sama hátt og eitthvað smátt sem ber fyrir augu getur vakið hugarmynd sem myndar hugsanatengsl við aðra mynd og uppúr því heilt ævintýri hugans, heilan heim sem hrynur þegar kemur að svefninum. Á sama hátt getur lítið atvik haft áhrif á allan heiminn eða annan lítinn heim, eins og blak fiðrildavængja í Gambíu orsakar ofsaveður sem hreinsar þök af hlöðum undir Eyjafjöllum.
Snemma á síðustu öld lagði verkafólk iðnjöfurs eins í Bandaríkjum N-Ameríku, niður vinnu vegna bágra aðstæðna á vinnustað. Iðnjöfurinn hét Henry Clay Frick. Hann fékk herinn í lið með sér og braut verkfallið á bak aftur með svo miklu ofbeldi að nokkrir verkamanna voru drepnir. Ungur Anarkisti, Alexander Berkman, ákvað með sjálfum sér að nú væri nóg komið, varð sér úti um skammbyssu, komst með hana inn á skrifstofu Frick, undir því yfirskyni að hann væri blaðamaður, og skaut hann. Berkman var engin skytta og Frick lifði árásina af særður á öxl. Berkman sat í fangelsi í yfir 20 ár vegna þessarar árásar.
Víkur þá sögunni fram um nokkra áratugi þar sem ungur piltur að nafni William Clinton er á bátsferð á vatni stutt frá skólanum sínum. Hann fellur í vatnið og er við að drukkna þegar einn skólafélaga hans ber að og bjargar honum upp í annan bát. Hann bjargar þannig lífi Clintons. Þessi skólafélagi tilvonandi forsetja bandaríkjanna hét Frick. Hann var barnabarn þess sama Frick og Berkman misheppnaðist að drepa.
Ef að Berkman hefði nú lært að skjóta. Þá hefðum við verið laus við allt Clinton rugl síðustu ára.
skráð klukkan 03:00
miðvikudagur, desember 12, 2001
Suma daga er ég ekki í gangi. Ekki að neinu marki. Mig langar ekki til að vera í gangi og mig langar ekki til að hanna á mig slökkvitakka þannig að ég geti tekið mig út tímabundið. Ef maður slekkur þannig á sér þá verður staðan sem ég vakna inní alveg sú sama og hún var þegar ég slökkti.
Ein vinkona mín spurði mig um daginn hvort að ég yrði aldrei andlaus til að skrifa. Ég sagði henni að þá skrifaði ég um andleysið. Andleysi er nefnilega afskaplega athyglisvert fyrirbæri. Í huga þar sem óteljandi hugsanir eiga sér stað á hverri ómælanlegri stund ætti andleysi að vera nærri ómögulegt fyrirbæri. Ég held að andleysi hljóti þá að vera frekar vanmat þess sem skrifar, eða pælir, á mikilvægi hugsana sinna.
Ég held að öll bestu skáld og rithöfundar þessa heims séu þarna úti og hafi sig ekki að því að byrja að skrifa, því að þeim finnst annaðhvort þeirra hugmyndir ekki vera öðrum bjóðandi eða telja þær hafa oft verið bornar upp áður. Einnig finnst fólki það ekki vera pennar til að skrifa. Mig grunar líka að margt fólk sé þarna úti að skrifa en annaðhvort vilji ekki taka þátt í þeim kyssa-rétta-rassa skrípaleik sem mig grunar að sé í gangi kringum útgáfumál sumsstaðar á Íslandi, beri sig ekki eftir því eða fái einfaldlega ekki tækifæri.
Sami lítilmótleikinn er í gangi þegar kemur að því að láta í sér heyra svona hvað varðar gang mála í samfélaginu. Fólk hefur komið að máli við mig og spurt hvort að ég vilji ekki skrifa bréf í moggann vegna einhvers óréttlætis sem þeim liggur á hjarta. Hrökkva svo inn í sig þegar ég bendi þeim á að hver sem vill geti skrifað. Þeim finnst rödd sín ekki vera þess verðug að heyrast og veigra sér við að láta andlit sitt sjást. Þeim finnst þau ekki hafa rétt til að hafa skoðun og treysta sér ekki til að hafa róttæka skoðun heldur. Það er búið að taka af þeim stjórnmálin alveg eins og það er búið að taka af rithöfundunum útgáfuna.
Við erum öll stjórnmálafólk og rithöfundar og heimspekingar, það eru ekki stöður sem er úthlutað af einum eða neinum.
skráð klukkan 16:39
þriðjudagur, desember 11, 2001
Ég hef heyrt og séð margt ungt fólk segja frá því að samkvæmt þeirra reynslu borgi sig ekki að eiga vini. Allir þeir sem þau hafa kallað vini sína hafa gengið á bak orða sinna og svikið þau á einhvern hátt. Ég veit ekki alltaf hvernig þessi svik hafa farið fram en í augum þeirra sem eftir sitja er eðli þeirra alltaf hið sama. Einhver sem þau treystu hefur brugðist trausti þeirra. Þau upplifa sig sem minni manneskjur fyrir. Líkleg en þó ómeðvituð fyrsta hugsun bakvið reiðina verður “hversvegna er ég svo ómerkileg persóna að þessi “vinur” minn gerir mér þetta.”
Ég held að það sé vandamálið sem svikin skapa; að á sinn ómeðvitaða hátt var viðkomandi að spegla sig í þessum “vin.” Svo þegar vinurinn fer er hluti af sjálfsmyndinni brostinn.
En lítum þá á þann grundvöll sem var fyrir þessum vinskap. Líklega voru báðir aðilar að skapa sér lífvænlegri grundvöll með því að umgangast hvorn annan. Báðir voru að reyna að skapa sér líf með því að fá viðurkenningu í augum einhvers. Á sama hátt og fólk gengur í skátana, kaupir sér mótorhjól, eignast kærustu/kærasta, drekkur brennivín í óhófi eða “frelsast” í Krossinum. Öll erum við að leita leiða til að verða til. Við reynum að finna okkur sjálf gegnum ýmsar leiðir. Og við verjum þessa leið, sé hún fundin, með kjafti og klóm.
Með því að leita raunverulegri leiða til að finna sjálfan/sjálfa sig er hægt að komast hjá því að verða stöðugt fyrir vonbrigðum með líf sitt. Ef maður treystir á sjálfa/n sig er yfirleitt einungis sjálfum/sjálfri um að kenna og alltaf er hægt að bæta sjálfa sig.
“Svo lengi lærir sem lifir” og það er einmitt eina leiðin til að kynnast sjálfum/sjálfri sér. Við ýmsar aðstæður þar sem maður getur einungis treyst á sjálfa/n sig lærir maður hvernig maður bregst við og aðlagar sig ýmsum aðstæðum, maður lærir að bregðast rétt við. Það er hægt að læra að þekkja hvað hvetur mann og hvað letur. Einnig hvaða tilfinningar ríkja og hvað freistar. Aldrei er þó hægt að gjörþekkja sjálfan sig enda væri fúttið að einhverju leyti úr tilverunni um leið.
Ég er með þessu ekki að segja að hægt sé að gera vini óþarfa og lifa einungis með sjálfum/sjálfri sér. Þá skapast einmanaleiki sem er næstumþví jafn sár og einmanaleiki þess sem er umkringdur falsvinum. Hinsvegar þegar svo er komið að manns eigið sjálfstraust er komið í einhverja mynd er um leið grundvöllurinn fyrir myndun vináttu orðin raunverulegur. Fólk getur umgengist hvort annað á jafnræðisgrundvelli og enginn er öðrum háður. Báðir eða allir aðilar læra og njóta af samvistum við hinn og hina. Raunverulegur vinskapur eða skemmtilegur kunningsskapur getur myndast.
Hætti að spegla ykkur í annara augum og horfið fyrst inn í ykkur sjálf.
skráð klukkan 16:22
mánudagur, desember 10, 2001
“Lög eru eins og köngurlóarvefur, ef einhver léttvægur hlutur fellur í hann heldur vefurinn fast, en falli í hann eitthvað viðamikið slítur það vefinn og sleppur.”
ANACHARSIS (Ca. 600 f.kr.)
“Lög og regla eru alltaf og allsstaðar þau lög og regla sem ætlað er að vernda þá valdapýramída sem þegar eru til staðar.” HERBERT MARCUSE (1898-1979)
(Þessum tilvitnunum nappaði ég báðum úr hinni teiknuðu skáldsögu “From Hell” eftir Alan Moore og Eddie Campbell)
Ef að ég færi nú að selja hass og spítt út af heimili mínu kæmist ég upp með það í einhvern tíma og yrði svo böstaður; handtekinn, efnin og allir peningar teknir af mér og ég sektaður eða fangelsaður. Þeir háu herrar sem eiga nógu mikla peninga til að fjármagna stórfelldan innflutning á ólöglegum vímuefnum eru of stórir til að löggjafarvaldið ráði við að negla þá.
Ef að Íslendingar myndu almennt leggja af þann ósið að misnota vímugjafa þá væri hlutverki fíkniefnalögreglunnar lokið og opinbert verkefni lögreglunnar mun smærra í sniðum. Hver ríkisstjórn þrífst á því að eiga óvini, þegar þeim fækkar eru nýir skapaðir. Hið óopinbera hlutverk löggjafarvaldsins er að halda almenningi frá því að gera bannaða hluti og hlutir og hegðun eru bannaðir til að festa ríkisvaldið í sessi.
Þannig er misnotkun ólöglegra fíkniefna mikilvægur þáttur í því að halda ríkinu starfandi. “Sölumenn dauðans,” þ.e. þau grey sem löggjafarvaldið telur óhætt að kippa úr umferð án þess að kerfið skaðist nokkuð í raun, eru óvinurinn. Meðan almenningur sér þá sem óvininn er ennþá talin þörf fyrir löggjafarvaldið og lögregluna. Hugsunin verður; “ef lögreglan “okkar” væri ekki til staðar myndi þetta lið komast upp með að myrða börnin okkar, guð blessi ríkið.”
Ríkinu er enginn hagur í því að taka raunverulega á fíkniefnavandanum. Þá á ég ekki við að í ríkisstjórn sitji bara harðbrjósta kvikindi heldur á ég við að það sé ekki í eðli sjálfs ríkisins að stuðla að raunverulegri lausn mála þannig að ósýnilegir (eða sýnilegir með ósýnilegan bisness í gangi) dópbarónar tapi peningum. Eðli ríkisins er að varðveita sjálft sig og fólk sem er hrætt við að vera án ríkisins, gengur undir vald þess án þess að mótmæla.
Hrædd þjóð lætur sér nægja að muldra í barminn þegar tilkynnt er um nýjan niðurskurð á menntakerfi og heilbrigðiskerfi. Þessvegna er íslendingum riðið endalaust í rassgatið. Vaselínlaust.
skráð klukkan 20:11
sunnudagur, desember 09, 2001
Einn vinur minn sem er, eins og ég, áhugamaður um bætt samskipti milli manna, lendir stöðugt í því, eins og ég, að fólk skilur hann ekki. Þegar hann fer að tala um að karlmenn og konur verði að bera virðingu fyrir hvoru öðru til að bæta heiminn þá hrekkur fólk við. Fyrsta spurningin er svo hvort “að hann sé hommi.”
Ekki nóg með að karlmaður með feminiskar skoðanir sé rakkaður niður heldur og er spurningin um hvort að hann hljóti ekki að vera hommi meint sem ærumeiðing.
Ég hef komið inn á það áður að feminismi meðal karlmanna snýst ekki um að gefast upp á neinn hátt. Hann snýst m.a. um að sýna karlmennsku sína í því að skilja sjálfan sig og annað fólk. Að geta nálgast annað fólk á jafnræðisgrundvelli. Að geta skilið (eins langt og það nær) tilfinningar sínar, viðurkennt þær og lifað með þeim.
Ég hef líka minnst á það áður að fólk hefur sagt að ég hljóti að vera “gay” fyrst að ég get verið hreinskilinn og blátt áfram í sambandi við hvernig mér líður tilfinningalega.
Það var reyndar ekki meint á neikvæðan hátt þá. En ég er stórhneykslaður á því hvað mikið af fólki notar orðið “hommi” sem skammaryrði. Það er engin skömm að því að vera samkynhneigður karlmaður og ekki heldur að vera samkynhneigð kona. Það er samfélagið sem skammast sín fyrir að kunna ekki að taka á því að einhver hluti af okkur sé að bregða út af venju vísitölufjölskyldunnar. Þetta er íhaldssemi af verstu gerð því að hún bitnar á sálarlífi svo margra (og þó að það væri bara einn þá væri það slæmt). Við erum að tala um ekki bara samkynhneigða einstaklinga sem hrökkva við og særast heldur og ættingja þeirra, vini og börn.
Við eigum að upphefja fjölbreytileikann í mannlífinu og upphefja hann frekar en reyna að kæfa hann. Við sjálf erum mannlífið og eigum ekki að horfa á það utanfrá heldur vera virkir þáttakendur í að móta það.
skráð klukkan 12:35