Ekki bara er ég karlmaður heldur og finnst mér gaman að líta á mig sem karlmenni. Ekki afþví að ég sé eitthvað á leiðinni út til að höggva mann ok annan heldur afþví að ég reyni að skoða sjálfan mig og átta mig á því hvað felst í því að vera manneskjan ég. Karlmennskuhugtakið er samsett úr hugmyndum sem eru afhentar ungum mönnum fyrirfram afgreiddar sem réttar og raunhæfar. Þeim er ætlað að heimfæra þær hugmyndir upp á eigið líf.
Gallinn er sá að þessar hugmyndir eru enn verr hannaðar en flest þau leikföng sem börnum bjóðast í dag því að börnin hafa mun frjálsari hendur og huga til að útfæra notkun leikfanganna. Þau geta mun frekar hent leikföngunum frá sér og mótað sér sandkastala eða vippað sér inn í ímyndaða veröld yfir daginn án þess að vera sett á lyf eða fordæmd og útskúfuð.
Ég hef reynt að taka þátt í sumum þáttum þess karlasamfélags sem mér býðst. Ég hef unnið í sláturhúsi þar sem talað var um konur eins og þá persónulausu kjötskrokka sem við unnum við. Ég gekkst líka upp í því að segja að hommar væru ókei svo lengi sem þeir létu það eiga sig að reyna við mig. Alveg þangað til einn kunningi minn sagði mér frá því að bróðir hans hefði flutt úr landi til að fá að vera hann sjálfur og hann teldi að karlmenn hefðu í raun gott af því að annar karlmaður reyndi við þá. Við myndum læra mikið af því að vera í stöðu fórnarlambsins eða að vera ekki í stöðu þess sem er ágengur, að upplifa það að vera mældir út. Þessi litla ábending breytti viðhorfi mínu fyrir lífstíð.
Karlmennska mín felst í því að ögra þeim mótunarhugmyndum sem hafa angrað mig alla ævi. Svo fremi að ég sé ekki blindur á hvernig ég hef verið mótaður, og þá skal ég taka öllum ábendinum þaraðlútandi með eins opnum huga og mér er mögulegt, þá skal ég halda áfram að lesa og þroskast og rannsaka hvernig ég bregst við umhverfi mínu og hef samskipti við það.
Karlmennska felst í því að finna og rækta í sér feministann.
skráð klukkan 15:14
“Guð og Nietzsche eru báðir dauðir”
Siggi Pönk
Hver sú hugmyndafræði sem setur manneskjunni höft hvort sem um er að ræða bein líkamleg höft eða andleg er röng, siðferðilega röng. Hverja þá hugmyndafræði sem takmarkar frelsi manneskjunnar til að uppgötva og rækta sjálfa sig, hæfileika sína og möguleika skyldi ekki heimfæra upp á líf nokkurrar persónu. Engan bálk hugmynda og hugsana, laga eða reglugerða sem gefur einum hóp völd yfir öðrum hóp skulum við nokkurntímann viðurkenna.
Og þetta getur átt við um alla hugmyndafræði.
Fyrirbærið guð nýtir margt fólk sér til sáluhjálpar á erfiðum tímum og óneitanlega koma upp þeir tímar í lífi okkar allra þar sem við þurfum á stuðningi að halda. Til að fá þann stuðning er fólk oft reiðubúið að viðurkenna einhverja ákveðna kenningu með - trúarbrögð - sem eru brögð til að fá fólk til að trúa, trúa því að virkilegur stuðningur sé í guði. Vissulega er betra að fólk geti glímt við t.d. missi með því að tala við ímyndaða veru en að gleypa fullt af diazepami til að slappa af og svefnlyfjum til að hvílast. Þá nær fólk aldrei raunverulega að glíma við tilfinningar sínar, það bara deyfir þær svo að sársaukinn minnki.
Einu sinni sem oftar þegar ég og dóttir mín, þriggja ára þá, vorum í heimsókn hjá foreldrum mínum hnerraði sú stutta við matarborðið. Mamma brást við, eins og siður er, með því að segja “Guð hjálpi þér,” dóttir mín varð undrandi á svipinn og segir; “Neinei, pabbi hjálpar mér bara.” Dóttir mín var þá alveg laus við hugmyndir um eitthvað sem er kallað guð. Hún hafði bara trú á manneskjunum í umhverfi sínu til að bregðast við henni til hjálpar. Henni fannst hún ekki þurfa að treysta á neitt annað en aðrar manneskjur og sjálfa sig til að komast áfram í lífinu. Ég vona að ég eða aðrir gefi henni aldrei þá innsýn á lífið að hún fari að gefa það traust upp á bátinn.
Ég hef áður minnst á þegar fólk sem vill kalla sig róttæklinga, sökkvir sér í pælingar annara án þess að draga af því eigin ályktanir heldur gleypir hrátt, tekur pakkann í heilu lagi og rembist við að heimfæra innihald hans upp á eigið líf og helst alla vini sína og ættingja líka þangað til allir gefast upp og viðkomandi sér að þetta byltingarraus er út í hött og sest aftur við sjónvarpið.
Ef að við ætlum að pakka okkur inn í einhverja byltingarkenningu á sama hátt og við höfum látið pakka okkur inn í þann tilgerðarlega sannleika að lífið snúist um að fara í nám til að fá vinnu til að geta staðið undir afborgunum af draumafjölskylduhreiðrinu úr Innflutt/Útflutt og Kofar og Kytrur þá erum við alveg jafnkjánalega sett og áður. Anarkisti með anarkistareglugerðarpakka um rétta anarkistahegðun og lífsstíl upp á vasann er jafn mikið út í hött og ungur maður sem er svo taugaveiklaður yfir hlutabréfunum að hann sefur ekki á nóttunni og er orðinn fastagestur á hjartadeildinni uppúr þrítugu.
Við verðum að fylgja eigin sannfæringu og til að finna hana verðum við bara að gramsa og vega og meta. Ekki taka hinum stóra sannleik því það er enginn stór sannleikur.
Hinn hugmyndafræðilegi stórmarkaður getur verið eins og hver önnur Kringla eða Smáralind, fullur af rusli sem gefur ekki neitt nema maður ljúgi einhverjum gerviþörfum upp á sjálfa(n) sig. Þessvegna er hinn hugmyndafræðilegi stórmarkaður einungis hæfur til þess að við getum vaðið um hann að vild, rifið upp kassana, hirt það sem okkur líst á og hannað okkar eigin persónulegu sjálfs-kenningu út frá því sem okkur líst á.
skráð klukkan 09:59
Ein af bókunum sem ég las á Asíuflakkinu í September var “The God of Small Things” eftir Arhundati Roy. Sagan segir frá tvíburasystkinum, börnum einstæðrar móður og baráttu hennar við að fá að vera manneskja í því manneskjuflokkunarkerfi sem viðgengst í Indversku samfélagi þessarar sögu.
Frásagnarmáti bókarinnar er blátt áfram, þannig veitti hún mér innsýn inn í hugsanagang barna, hvernig tvíburarnir horfa á heiminn, hvernig þau uppátæki sem eru þeim sjálfsögð og þau orð sem þau láta út úr sér afþví þannig finnst þeim merkingin komast til skila valda fjaðrafoki meðal þess semi-aðals sem þau tilheyra en tilheyra þó ekki því móður þeirra hefur aldrei verið fyrirgefin sú synd að vera sjálfstæð kona.
Stíll bókarinnar lýsir samskiptum einstaklinga þannig að afkáraleiki stéttaskiptingarinnar verður auðsýnilegur. Sú fyrirlitning sem móðir tvíburanna verður fyrir endurspeglast í þeirri fyrirlitningu sem hún horfir á umhverfi sitt. Þar sem ég sat í lest eða í langferðabíl að nóttu eða degi í Thailandi eða Malasíu hef ég merkt við þessa málsgrein sem túlkar hugsanir dótturinnar Rahel þegar hún horfir á ljósmynd af syni og tengdadóttur eins mektarmanns; “Þau voru glaðleg á myndinni, líkt og þau væru komin með nýjan ísskáp í stofuna og stæðu í niðurgreiðslum á blokkaríbúð.” Þessi tónn í bókinni finnst mér svo dásamlegur, þessar nettu uppljóstranir hvað varðar tilgangsleysi hins borgaralega lífs. Bókin sýnir fram á að það eru litlu hlutirnir sem skipta máli. Það sem augu barnanna sjá en hinum fullorðnu yfirsést, blindaðir ef félagslegum höftum og hraða þeirra sem liggur á að sanka að sér veraldlegum eigum áður en þeirra stutta lífi er lokið.
Rauði þráðurinn í bókinni, hin stöðugt yfirvofandi ógn við viðkvæmt jafnvægi lífs þessarar litlu fjölskyldu, er ástarsamband móðurinnar við stéttlausan karlmann. Þrár þeirra og langanir til hvors annars valda umróti í öllu hinu stóra (sem hrokinn telur skipta máli) því hið smáa er það sem stjórnar jafnvæginu. Sá hluti bókarinnar sem lýsir ástarfundi þeirra er það fallegasta og erótískasta sem hefur sprottið upp af bók inn í sál mína í langan langan tíma.
Stéttaskiptingin þykist geta sagt til hverja megi elska, hvernig megi elska þá og í hve miklu magni, en stéttaskipting, og aðrar félagslegar reglur hafa alltaf gleymt að reikna með því að viðfangsefni þeirra eru manneskjur.
skráð klukkan 10:24
XII. AÐ GLEYMA SJÁLFINU
1. Heiður og vanheiður hvíla á ótta. Gæfa og ógæfa eiga rætur í sjálfinu.
2. Hvernig geta heiður og vanheiður hvílt á ótta? Heiðurinn rýrir manngildið. Þegar heiður er fenginn, óttast menn að missa hann, og þegar heiður glatast, verða menn órólegir. Þannig er hvorttveggja hjúpað ótta, heiður og vanheiður.
Hvernig getur gæfa og ógæfa átt rætur í sjálfinu? Ógæfan sprettur af sjálfinu. Ef menn eru fráhverfir sjálfinu, hitta þeir ekki ógæfuna.
Úr “Bókinni um Veginn”, skráð af Lao Tse Tsung um 500 fyrir krists burð.
Orðið “punk” þýðir ræfill.
Einn vinur minn sagði að kapitalistar hefðu uppnefnt ungt fólk sem drullaði yfir þeirra lífsgildi; peninga og sýnileg félagsleg stöðutákn, pönkara, því að í þeirra augum væri þetta lið ræflar. Þannig hefði pönkhugtakið orðið til. Ræflarnir voru svo hæstánægðir með þá viðurkenningu sem fólst í fyrirlitningu uppanna að stolt þeirra mótaðist í því að vera “ræflar.”
Ég hef nokkrum sinnum horft á fólk hætta að anda. Endanlega. Ég er ekki viss um hvað fór um huga þeirra einstaklinga á dánarstundinni. Ég samt efast um að þeim hafi verið efst í huga að halda virðingu sinni útávið. Ég held að við deyjum jafn nakin og við fæðumst, einungis íklædd umhyggju þeirra sem eru reiðubúin að elska okkur skilyrðislaust. Því það er eini sanni kærleikurinn. Þá skiptir einungis manngildið máli því það er það eina sem við erum raunverulega elskuð út á. Kannski getur einhver hrifist af félagslegri stöðu, ímynd eða peningum en það er ekki að elska.
Þegar ég hjólaði heim úr vinnunni síðdegis í dag skaut því að mér hvort að í dag væri dagurinn sem keyrt yrði á mig svo að ég kæmi beint tilbaka upp á gjörgæslu og yrði lagður í næsta rúm við þann sem ég hafði sinnt á morgunvaktinni. Svona vantrausti á forlögunum skýtur stundum að mér. Ég hugsaði ekki um hvernig það liti út í augum annara þegar ég þeyttist af bílhúddinu og kastaðist kannski undir næsta bíl. Ég hugsaði um hvernig það yrði að draga andann á sársaukafullan hátt og hvort að ég myndi gera mér grein fyrir því þegar andardrátturinn yrði sá síðasti. Hvort að ég næði að hugsa; “jæja þá er þetta búið.” Mér leikur forvitni á hvort að ég myndi vera reiðubúinn að berjast fyrir síðasta andardrættinum eða hvort að mér fyndist uppgjöfin þægileg lausn.
Ég veit ekki hvort að það telst sjúklegt að fá svona hugskot. Svona hráar pælingar í sambandi við lífið (því dauðinn er hluti af lífinu) standa mér nær en það hvort að lífsstíll minn sé “in.” Nálægð við dauðann sem hluta af lífinu getur tekið á stundum en jafnframt held ég að það tengi mig betur við það sem skiptir máli.
skráð klukkan 19:18
Ég fæ nokkuð oft póst frá fólki sem er ánægt með það sem ég er að skrifa. Alveg ótrúlega oft eiginlega. Það er gott fyrir egóið og skriftirnar um leið því að auðvitað ýtir það undir að ég setji á skjáinn orð sem gefa þeim sem les. (Endilega hnippið í mig þegar ég fer að endurtaka mig)
Mér finnst raunar ansi athyglisvert að svo mörgu fólki virðist mínar pælingar vera merkilegar og einstakar. Fyrir mér er það svo sjálfsagður hlutur að vera í skrýtnum pælingum. Líka það að ég sé í SKRÝTNUM pælingum en ekki að vangaveltur og hugarflæði eins og birtist hér á skjánum hjá mér séu almenningi sjálfsagðar. Afhverju stimpla ég (og annað fólk) mínar eigin hugsanir skrýtnar þegar ég er í raun að velta upp ýmsu sem mér finnst að ætti að vera sjálfsagt.
Er það ekki sjálfsagt að halda uppi harðri gagnrýni á það lið sem hefur framkvæmdavald sem er beinvirkt í lífi okkar allra. Er ekki gagnrýnin hugsun félagsleg skylda okkar allra?
Ég er svo léttgeggjaður að trú mín á mannkynið er sífellt að aukast. Auðvitað er fullt af fársjúku fólki á ferli en menn eins og George Bush og fyrirbæri eins og Margaret Tatcher þyrftu bara að fara í meðferð eins og hverjir aðrir alkohólistar til að ná stjórn á sinni valdafíkn. Þeirra athæfi er ekki annað en sjúklegt og þau gera sér enga grein fyrir því ekki frekar en alkohólistar í afneitun átta sig á hvert vandamálið er. Þau eru umkringd og sjúkdómur þeirra varinn af heilu kerfi af alvarlega meðvirkum einstaklingum og meðvirknin teygir sig langt út í þjóðfélagið þar sem heilu og hálfu þjóðirnar eru mis illa haldnar af meðvirkni. Meðvirknin með uppdópuðum valdafíklunum gengur svo langt að blekkingaleikurinn teygir sig inn í líf allra meðlima samfélagsins, alveg eins og í hverju öðru fjölskyldukerfi virks alkohólista.
Þó að alkohólistinn gæti þess að gera ekki skandala heima hjá sér og drekki sig bara léttfullan þegar börnin sjá til þá skynja börnin alltaf þegar ekki er allt í lagi með höfuð heimilisins. Þau heyra utan af sér að kallinn hafi nú gert einhverjar blammeringar í garði nágrannans, migið í rósarunnan eða jafnvel gefið einhverjum á kjaftinn. Jafnvel þó að hann feli dagblöðin og slökkvi á sjónvarpinu þegar umræða er um algengi og fylgikvilla alkohólisma þá heyra þau af ástandinu. Þau skynja að eitthvað er að en þora ekki að gera neitt. Óvissan um framtíðina heldur þeim þegjandi heima. Ef að kallinn er fær um að lemja nágrannann þá er hann alveg fær um að dangla í þau líka. Það óöryggi sem þau þekkja er betra en það sem gæti komið í staðinn. Hið skelfilega ástand ógnarjafnvægis, eins og það er, er eitthvað sem þau hafa skilning á. Nógu mikinn til að komast af, með fingraför á sálinni.
Einhvernveginn þannig held ég að mörgum okkar í alheimsþorpinu líði. Fólk er ekki fífl en fólk er bara manneskjur og manneskjur verða auðveldlega hræddar við hið óþekkta. Það er ein af ástæðunum fyrir því að svo margir taka illa í breytingar, sérstaklega róttækar breytingar eins og anarkistar kalla á. Það er öruggast að fordæma bara dótið svo að það sé ekki að trufla jafnvægi kyrrstöðunnar. Þó að grundvallaratriði kyrrstöðunnar séu alls ekki traust og í raun ekki neitt öryggi í þeim þá er það óöryggi sem maður þekkir illskárra en óvissan.
Nema sé maður sé uppreisnarseggur.
skráð klukkan 09:45
Hérna er gamalt ástarbréf - vona að viðkomandi stúlka verði ekki brjáluð ef hún les þetta:
Elsku sólarstelpan mín
Samfélag okkar manneskjanna er einhvernveginn þannig samsett að hver býr á sinni eyju. Sumar eyjanna hafa brýr á milli sín eða símalínu eða skipulagðar ferðir á milli þeirra. Þessar brýr eiga það líka til að vera brotnar og brenndar og sumar manneskjur líta aldrei til baka þó að myndin af brúnni, meðan hún var ennþá heil, lifi í hjarta þeirra.
Eyjarnar eru líka mismunandi gróðursælar og bjartar en oft er það þannig að manneskjan sem býr á eyjunni er hinn næringarríki svörður eyjarinnar. Hver manneskja er líka sjálf sólin á eyjunni sinni.
Þessu gleyma margar manneskjur eða læra aldrei um það. Þau sjá ekki sólina í sjálfum sér og vita ekki af næringunni sem þau bera í sér. Þessvegna verða eyjurnar þeirra dimmar og auðnarlegar. Þessar manneskjur telja sér gjarnan trú um að íbúar hinna eyjanna hafi tekið þeirra sól og eru reiðar.
Þó vita reiðu manneskjurnar oft ekki afhverju þær eru reiðar. Þær langar bara í sól og yl og skilja ekki almennilega afhverju hjá þeim er dimmt eða afhverju þær hafa ekkert hlýtt skot handa sér þegar þeim langar að vera einum.
Allar manneskjur eiga það til að verða reiðar. Þá sitja þær á eyjunni sinni og draga að sér brýrnar. Þá verður þeim ennþá kaldara því enginn kemst með sól til þeirra. Reiðin er þannig gerð að af henni stafar smá yl og reiðar manneskjur geta lifað soldinn tíma í þeirri von að reiðin geti haldið á þeim hita.
Það sem reiðin fær manneskjurnar til að gleyma er þeirra eigin færni til að rækta sól og búa til yl. Þegar ræktunin hinsvegar gengur upp hættir hver manneskja að kippa sér upp við það þó að einhverjar fýlustrympur á öðrum eyjum séu að reyna að stela af sólinni þeirra. Þær geisla bara enn frekar svo að fýlustrympurnar fara að finna hjá sér áhuga á að læra á sólarræktunina.
Þannig komumst við heil í gegnum lífið.
Stundum þurfum við smá yl og sólargeilsa frá öðrum til að vekja okkur. Það þarf líka að minna okkur á að það erum við sjálf sem skiptum máli. Ekki áðurnefndar fýlustrympur sem öfundast út í sólargeislana þína.
Þú hefur veitt sólinni þinni inn í mitt líf, inn á mína eyju.
Ég vona að mín sól hafi vakið eitthvað í þínu lífi, á þinni eyju.
Þinn
Siggi
skráð klukkan 09:28
Grímur frændi minn er kvikmyndagerðarmaður. Hann er að vinna í heimildamynd um mig. Við erum af og til eitthvað að snúast saman með kameru. Ég vesenast eitthvað og hann tekur það upp. Um daginn elti hann mig hálfan daginn og filmaði, ég spjallaði í vélina og hann spurði af og til út í hitt og þetta. Um kvöldið kíktum við svo yfir upptökurnar til að sjá hvort að eitthvað af þeim væri nothæft þegar kæmi að því að klippa saman heillega kvikmynd.
Það vaknaði skrýtin tilfinning þegar ég horfði svona á sjálfan mig í sjónvarpinu. Ég fór að horfa á mig í fyrsta skipti sem fallegan. Ég hef oft séð myndir af sjálfum mér og eitthvað af mér á myndbandi áður en það var fyrst núna að mér brá svona svona við að telja sjálfan mig fallegan. Ég er bara helvíti sætur líka, og vel vaxinn og allt bara. Bara flottur.
Ég hef af og til náð svo langt í lífinu að eiga kærustu tímabundið. Það hefur verið alveg gegnumgangandi að þegar ég impra á því við mína heittelskuðu að hún sé falleg þá bregst hún við með því að fara hjá sér (og elska mig soldið meira þá stundina). Sú heittelskaða er ekki vön því að mega líta á sig sem fallega. Hún má ekki ganga svo langt í ást til sjálfrar sín að hún megi horfa á fegurð sína, rækta hana og taka henni sem staðreynd.
Að vita sjálfan sig fallegan eykur sjálfstraustið og því meira sem fólk treystir á sjálft sig því auðveldara og ábyggilega skemmtilegra er að komast í gegnum lífið. Ég er sjálfur nýbúinn að átta mig á þessu að einhverju leyti. Líklega verð ég að því að til dauðadags að ná fullkominn áttun á því að ég er fallegur, að ég bý yfir mikum innri styrk og vísdóm sem er a.m.k. ekki síðri en önnur speki sem veltur upp úr fólki.
Kannski tengist þetta því að vera sáttur við sjálfan sig. Ég er of syfjaður til að taka þessa pælingu lengra í bili. Næturvakt.
skráð klukkan 03:28