Líkami minn er frekar krumpaður í dag. Það kemur til af þeirri hamingju sem ég var að upplifa í gær á hörkutónleikum í Tjarnarbíói með hljómsveitunum Changer, Andlát, Snafu, Klink og Mínus. Ég aðstoðaði við skipulagningu þessara tónleika, hóaði saman einhverju af böndunum og græjum. Bar inn tækin og fékk svo fólk til að aðstoða mig við að skrúfa lausar fremstu þrjár sætaraðirnar í bíóinu svo að tónleikagestir gætu nú hreyft sig óhindrað.
Það sýndi sig fljótlega að það borgaði sig því að strax þegar Andlát byrjuðu að spila byrjuðu krakkarnir að hoppa og slamma utan í hvort annað. Lætin jukust svo eftir því sem leið á tónleikana, fólk bættist í salinn og böndin urðu harðari. Stökkin urðu stærri og sveiflur handleggja og fóta vígalegri. Svitinn rann og hásar raddir öskruðu að sviðinu. Hljómsveitarmeðlimir örvuðust af indælum tryllingi tónleikagesta og hertu sig. Létu sig vaða ofan á þvöguna og rifu fólk með sér upp á sviðið til að djöflast þar með sér. Stemning. Stuð.
Þessi tenging milli hljómsveitar og gesta er eitt af því sem gerir tónleika neðanjarðarrokksveita að einstakri upplifun. Það eru engar stjörnur, það eru allir jafnmikilvægir, liggur við, því engin væri stemningin fyrir hljómsveitina ef að engir væru áhangendurnir.
Andrúmsloftið á svona tónleikum er líka þannig að allir eiga að geta skemmt sér. Fólk er eðlilega misspennt fyrir að henda sér í þvögu af sveittum hoppandi villimönnum en það er aðalatriðið er að þú getur dansað bara eins og þú vilt. Það sem ekki á heima þarna er sú hugsun að einhver sé öðrum meiri töffari. Allir mega taka þátt. Ég má alveg djöflast með tólf til fjórtán ára krökkunum, hálffertugur hjúkrunarfræðingurinn. Stelpurnar hoppa í slammið líka, þó í mun minna mæli sé.
Þarna eins og annars staðar eru einhverjir sem pota sér inn á fölskum forsendum og lemja harkalega frá sér í þvögunni, mæta þarna til að fá útrás fyrir einhverjar brenglaðar hvatir. Þeim er ýtt burt. Þeir munu ekki endast. Fyrr en varir munu þeir snúa sér annað og fara illa með sjálfa sig á aðra vegu. Við sem skiljum stemninguna og lífsstílinn stöndum á okkar og við munum halda áfram því að þetta er hluti af okkar lífi. Og okkar líf mun aldrei verða tískubóla.
skráð klukkan 12:19
Ef ég fer eftir Miklubrautinni sem leið liggur frá Mosfellsbæ og niður í miðbæ þá sé ég að meðfram þessari breiðgötu er búið að reisa mannvirki sem ætlað er að ná athygli vegfarenda. Það eru flettiskilti á risasúlum, auglýsingar.
Ég hef andstyggð á auglýsingum. Auglýsingar eru lygi og þegar heilu samfélögin líta á auglýsingar sem sjálfsagðan hluta af umhverfi sínu þá er eitthvað að. Þá er eitthvað mikið að. Þá er lygin um að það sé manneskjum eðlilegt að selja líf sitt fyrir stöðutákn, sest að í samfélagsvitundinni.
Við höfum öll heyrt um Neantherdalsmannfólkið sem vann líklega þrjá til fimm tíma á dag og hafði það gott. Við eru að vinna 10-12 tíma á dag til að ná endum saman. Oft erum við í vandræðum með að ná endum saman bara afþví að við lifum í lyginni sem auglýsingarnar lofa og prísa.
Ég finn hjá mér hvöt til að eyðileggja þessar auglýsingar, reyndar langar mig að eyðileggja allar auglýsingar en þegar þess risaskilti eru farin að gnæfa yfir mér á sama drottnandi háttinn og kirkjurnar og bankarnir þá verð ég alvarlega pirraður.
Ég er samt ekki viss um að nokkuð kæmist til skila þó að ég grýtti málningarbombum á skiltin og skemmdi þau þannig. Líklega yrði talið að viðkomandi ætti við “geðræn vandamál að stríða” eða væri “góðkunningi” lögreglunnar. Ef ég næðist yrði ég að borga fleiri hundruð þúsund krónur í skaðabætur. Fyrir utan að það kæmi í veg fyrir að ég færi eitthvað á ferðalag næstu árin þá yrði ég að gefa einhverjum auglýsingafyrirtækjum alla mína peninga næstu árin.
Ég bíð aðeins með þetta og athuga með að fá útrás fyrir andstyggð mína á auglýsingum með skrifum. Vonandi að það sé eitthvað annað fólk þarna úti sem er meiri hetjur en ég.
skráð klukkan 09:09
Einn mágur minn sagði mér frá gömlum bónda í sveitinni sinni sem misst hafði konuna sína í hárri elli. Mág minn grunaði að nú ætti kallinn bágt og gæti lítið bjargað sér.
Meðan þau voru í búskap hjónin og gestir sátu til borðs hjá bónda hafði hann haft þann vanann á að ef að hann vantaði meira í kaffibollann sinn þá bankaði hann með krúsinni í borðið án þess að hætta að spjalla við gestina. Þá hljóp konan til og hellti í bollann hjá bónda sínum, hún sat aldrei til borðs með gestum og bónda heldur snerist hún í kring.
Það er ekki fyrr en einhverntímann eftir tvítugt sem ég fór að átta mig á því að það var kannski ekki sjálfsagður hlutur að móðir mín snerist í kringum sóðarassgatið á mér og öðrum í fjölskyldunni tuttuguogfjóratíma á sólarhring. Ég man lítið eftir því sem unglingur að ég hafi sagt eitthvað jákvætt um hvað var í matinn eða hvað mig vantaði (sem mér fannst hún eiga að sjá um). Hrós fyrir það sem ég leit á sem sjálfsagða vinnu hennar og þjónustu var eitthvað sem mér datt ekki í hug.
Ég man enn hvað ég var hneykslaður þegar mamma apaði það einusinni eftir mér að ropa hátt og duglega. Eitthvað sem mér fannst vera kúl fyrir mig að gera sem unglingsstrákur en var jafnframt eitthvað sem mömmur gerðu ekki. Mömmur ropa ekki. Mömmur gera ekkert sem gæti talist dónalegt. Mömmur stunda ekki kynlíf. Þær eru ekkert miklar manneskjur þannig heldur eru þær mömmur. Bara mömmur.
Við mamma erum vinir í dag. Hún kenndi mér líka það sem ég kann í sambandi við að reka heimili. Sérstaklega eftir að ég varð hjúkrunarfræðingur segir hún mér ýmislegt um hennar persónulega heilsufar sem truflar mig ekki lengur. Mamma mín er manneskja eins og við öll hin.
Mér fannst það samt ekki viðeigandi þegar ég fór að heimsækja hana á spítala einusinni. Hún hafði lagst inn stuttlega og mér fannst út í hött að mamma mín væri þarna í hlutverki sjúklings. Sjúklingarnir mínir og mamma áttu enga samleið í mínum huga.
skráð klukkan 11:19
Þau tvö, bandarísku pönkararnir sem eru í heimsókn hjá mér, vekja aftur hjá mér þá hugsun hve pönk er alþjóðlegt fyrirbæri og hve pönkarar allra landa standa saman. Þau hafa bæði ferðast mikið um heiminn og verið að túra með hljómsveitum og tala um það hve góðu viðmóti þau mættu hjá pönkurunum í hverju landi.
Við erum skoðanasystkin í mörgu og ef við höfum ekki sömu skoðun á einhverjum hlut eða fyrirbæri þá höfum við gaman af að ræða það. Okkur finnst gaman að heyra annara viðhorf og þurfum ekki að reyna að troða eigin skoðunum niður um kokið á hvort öðru. Kynlíf og kynhegðun er líka pælt út á óheftan hátt sama þó að við séum ekki sama kyns. Grænmetisætur eru líka fólk sem hefur gaman af mat og við skemmtum okkur við að elda ofan í hvort annað og eta saman.
Tónlist geta pönkarar allra landa náttúrulega talað um endalaust.
Ég man þegar ég var ellefu ára þá fékk ég mér gat í vinstri eyrnasnepilinn og burstaklippingu. Ég vissi ekki afhverju. Þetta var bara eitthvað sem ég fann sterka þörf fyrir að gera. Ég var böggaður fyrir að vera með "hommamerki" þar sem vinstri eyrnasnepillinn átti að þýða hommi. Ég var laminn og það var vont og ég var hræddur við ókunnuga stráka (flestir strákar voru stærri en ég). Þetta var áður en Bubbi og Utangarðsmenn hristu upp í menningarlífi landans og útlit mitt var ekki orðið ásættanlegt.
Ég held að ég hafi séð grein í lesbók moggans með myndum af breskum pönkurum. Þá áttaði ég mig á því að ég var ekki einn. Það var fleira fólk í heiminum sem fann þessa þörf fyrir að skera sig úr á fríkaðan hátt. Fólk sem fann sig ekki í því normi sem boðið var uppá.
Hestar, sauðfé og kýr hafa líka þessa þörf fyrir að finna sína líka. Þau svipast um eftir öðrum með fjórar lappir, stór eyru, tagl eða hala. Við pönkararnir svipumst um eftir skrýtnum klippingum, rifnum fötum, hringjum og pinnum í andliti, húðflúri og hljómsveitabolum. Það eykur líkurnar á að við finnum fólk sem skilur okkur og við eigum einhverja samleið með. Það er gott að vera með fólki sem skilur mann.
skráð klukkan 22:26
´”Ég tek þá áhættu að verða álitinn kjánalegur þegar ég fullyrði að hinn sanni byltingarsinni er leiddur áfram af sterkri kærleikstilfinningu.”
Che Guevara
Kærleikur er orð sem Íslendingar taka sér ekki í munn nema um sé að ræða skáld eða viðkomandi sé blindfullur. Ást og kærleikur eru sterk orð sem eiga við sterkar og mikilvægar persónulegar tilfinningar og persónulegt svæði hvers Íslendings er varið með kjafti og klóm. Einstaka kvikindi á það þó til að vera að tjá sig um persónuleg mál á almannafæri en það er yfirleitt eitthvað sem er gert kjánalegt í þeirri skrípófjölmiðlaflóru sem þrífst hér sem annarsstaðar. Það fólk sem kemur fram á forsíðu mannlífs, vikunnar eða séð og heyrt kemur þar fram með grímu. Það er enginn einlægur þar, einlægni sem er uppsett, ritskoðuð og orðuð þannig að bara einhverjum litlum hópum fólks hnykki við í mátulegu, útreiknuðu magni er ekki eitthvað sem kemur við mig.
Ég hitti margt einlægt og blátt áfram fólk í mínu starfi. Þegar manneskjur standa frammi fyrir því að þau sjálf eða náinn aðstandandi þeirra - einhver sem hefur veitt þeim af kærleik sínum- sé í lífshættu þá skapast einlægni. Lífið sjálft er einlægt og blátt áfram og á örlagastundum þegar ekki er vitað hverju það fer að taka upp á þá fer gríman af fólki og það fer að taka þátt í lífinu. Það verður bylting. Kannski of seint fyrir einhverja.
Húmanistar eru byltingarsinnar eins og Che Gueavara talar um. Ég hef stundum hitt fólk sem vill ekki eða ber sig ekki eftir því að taka þátt í byltingarstarfsemi þeirra vegna þess að þau eru blátt áfram í sambandi við kærleik sinn. Þeir eru ekki svartklædd og molotovkokteilarnir þeirra eru útrétt opin hönd. Svona kærleikssprengjur eins og lestrarkennsla í sjálfboðastarfi valda kannski miklu meiri pirring meðal yfirvalda heldur en molotovkokteilar sem sprengja og brenna. Eyðilegging og ofbeldi er eitthvað sem hvert hernaðarfyrirkomulag sérhæfir sig í þannig að það er eitthvað sem þeir kunna að glíma við. En ekki framrétt hendi til hjálpar.
Ég sjálfur fel mig soldið bakvið minn gaddaða leðurjakka, það eru á honum svo beittir gaddar að margt gott fólk hefur meitt sig í þegar það hefur ætlað að gerast of kumpánlegt. Þau sem komast nær hafa oft furðað sig á hve hlýtt getur verið undir þessum jakka.
skráð klukkan 10:55
Hefur einhver tekið eftir því að daglegt líf okkar byggist á ótta? Að samfélagi okkar er haldið gangandi með ógnun? Hver einasti vinnudagur er byggður á þeirri ógnun að ef við ekki mætum, hvort sem okkur líkar betur eða verr, sveltum við. Ef að við hegðum okkur ekki rétt eru óskrifaðar reglur um samskipti sem halda okkur niðri og svo er ákveðinn dómstóll götunnar sem getur dæmt fólk til útskúfunar.
Ákveðnir hópar einstaklinga innan hvers samfélags hafa "rétt" til að taka hvern þann úr umferð sem ekki semur sig að öllum reglum. "En það eru bara glæpamenn" hugsar kannski einhver en ég bið viðkomandi að leiða hugann að því hvað það er sem gerir hvern "glæpamann" stimplaðan á þann hátt: Það eru reglur sem einhver hópur hefur sæst á. Hvernig getur einhver lítill hópur ákveðið hvaða reglur skuli yfir alla ganga? Það finnst mér vera óhugnanleg tilhugsun. Hún vekur hjá mér ótta sem hindrar mig í að framkvæma allt sem mér dettur í hug. Samt er ekki eins og allt sem mér dettur í hug að gera sé eitthvað andfélagslegt brjálæði.
Þó verð ég alltaf var við að ég verð að gera ýmislegt til að hljóta náð fyrir augum dómstóls götunnar. Ég er ábyggilega ekki hjúkrunarfræðingar bara afþví að mig langar til að gera eitthvað af viti á meðan að mín stutta ævi gengur yfir. Að vera hjúkrunarfræðingur er líka virðingarvert starf, ég fæ félagslegt vilyrði fyrir því að mega vera soldið skrítinn ef að ég lofa að vera að gera eitthvað göfugt líka. Og mælikvarðinn á göfugleika er hannaður af einhverjum öðrum en mér. Mínar forsendur fyrir því að lífið sé þess virði að lifa því eru ekki taldar koma málinu við. Það gerir mig svolítið hræddan, ef ég fer að pæla í því.
Svo er okkur gefin afþreying eins og sjónvarp, verslun og trúarbrögð til að gleyma óttanum og reyna að lifa með honum. Þessvegna eru þeir fyrirlitnir og hæddir sem hafa eitthvað raunverulegt að segja, þeir hafa lært að þekkja rót ótta síns, tala gegn honum og er því óþægileg áminning um hvað er að og hvað þarf að gera.
Ég er alveg harður á því að samfélagið komi mér við. Og að þær forsendur sem ég gef mér að geri lífið þess virði að lifa því séu ekki síður mikilvægur sannleikur en hver annar.
Heimurinn myndi breytast ef að ég hyrfi snögglega. Við skiptum öll máli.
skráð klukkan 02:21
"Skemmtilegt er myrkrið" sagði sá dauði, reis upp við dogg og var þegar barinn niður.
Ég las draugasögur Jóns Árnasonar sem barn, oft og mörgum sinnum og sá hluti íslenskrar menningar fylgir mér alla ævi. Í gærkvöld, þegar ég var að hjóla í vinnuna var þoka og þegar ég kom í Fossvoginn sá ég að ljósastauraröðinni meðfram einni götunni hafði slegið út. Dimm þoka lék um Fossvoginn og mér hlýnaði um hjartarætur. Það er eitthvað við myrkrið sem heillar. Kannski hvernig það, eins og svarti liturinn gleypir alla aðra liti, gleypir ljósið.
Stúlka ein, sem er frá Texas og ég átti skemmtileg kynni við í Kiljava í Finnlandi, skrifaði mér eitt sinn í bréfi að hver persóna bæri í sér ljós og skugga og maður yrði að læra að meta bæði skuggahliðar sínar sem og þær björtu til að vera sáttur við tilveruna.
Þar sem ég bjó í Göttingen í Þýskalandi á sínum tíma, lá hjólastígurinn heim gegnum skógarreit. Stundum þegar ég var að hjóla heim á nóttunni gerði ég mér það til gamans að slökkva ljósið á hjólinu og sjá til hvernig gekk að rýna í myrkrið. Það gekk yfirleitt vel, nema að aðrir næturferðalangar áttu til að bregðast ókvæða við þegar ég birtist óvænt út úr myrkrinu, og stundum ef ég var búinn að fá mér fleiri bjóra en hjólreiðafólk ætti að vera að fá sér átti ég á hættu að lenda út í skógi. Þá áttu það til að birtast út úr myrkrinu þýskir skógarálfar sem hjálpuðu mér að komast aftur upp á hjólið og ýttu mér af stað í rétta átt. Þeir töluðu stundum við mig bjagaða ensku, þýskan mín varð alltaf soldið skrítin þegar ég var fullur. En við skildum hvora aðra, fulli íslendingurinn og þýsku álfarnir. Ég held nefnilega að Þjóðverjar trúi ekki svo mikið á álfa lengur. Þessvegna fengu þeir enga aðstoð frá álfunum ef að þeir villtust fullir út af skógarstígum. En ég vissi heldur ekki til þess að neinir aðrir væru að gera tilraunir með að hjóla ljóslausir í myrkvuðum skógi.
Bara ég var nógu skrítinn til að vera með þessháttar æfingar.
skráð klukkan 01:23